Artysta Sławomir Mrożek – streszczenie, motywy, interpretacja

„Artysta” Sławomira Mrożka to współczesna bajka alegoryczna, która w prosty i żartobliwy sposób pokazuje, jak nadmierna ambicja potrafi odsunąć człowieka od własnej tożsamości. W krótkim opowiadaniu autor sięga po znany motyw – zwierzęta uosabiające ludzkie cechy, by opowiedzieć o losach Koguta, który chce udawać lwa w cyrku, zamiast rozwijać swoje prawdziwe umiejętności.

Mrożek wykorzystuje personifikację, ironię i elementy absurdu, by czytelnik mógł z dystansem spojrzeć na temat ambicji, samooceny i konsekwencji wyborów. „Artysta” Sławomira Mrożka to lektura obowiązkowa i punkt wyjścia do refleksji, nie tylko nad literaturą, ale i nad własnymi decyzjami.

Artysta Sławomir Mrożek – streszczenie utworu i motywy

Streszczenie utworu „Artysta” Sławomira Mrożka to opowieść o Kogucie, który postanawia zgłosić się na casting do cyrku, bo marzy o sławie i życiu prawdziwego artysty. Przekonany o własnej wyjątkowości, wyobraża sobie błyskawiczną karierę, pieniądze oraz zagraniczne sukcesy. Podczas rozmowy rekrutacyjnej z Dyrektorem cyrku twierdzi, że nie jest kogutem, lecz lwem (ewentualnie może być też tygrysem). Dyrektor, zaskoczony takim obrotem spraw, prosi go o zaryczenie. Kogut wykonuje to zadanie najlepiej, jak potrafi, jednak nie przekonuje rekrutera. Słyszy, że są lepsi lwy i że może otrzymać etat, ale jako kogut, czyli zgodnie z tym, kim naprawdę jest. Oburzony propozycją, Kogut stanowczo odmawia, uważa, że nie będzie „udawał ptaka”. Wraca do domu zrezygnowany. Całą sytuację z dystansu obserwuje Lis oraz narrator, którzy podsumowują niepowodzenie bohatera gorzką ironią: „Czy widziałeś kiedy artystę bez ambicji?”.

Gatunek literacki Artysta – bajka, przypowieść, teatr absurdu

Gatunek literacki „Artysta” to współczesna bajka alegoryczna, napisana przez Sławomira Mrożka w konwencji satyry i groteski. Utwór łączy elementy klasycznej bajki zwierzęcej oraz przypowieści – zwierzęta mają cechy ludzkie (personifikacja), konkretne usposobienia i mówią ludzkimi głosami. Całość kończy się wyraźnym morałem, czyli typowym dla bajki podsumowaniem. Opowiadanie stanowi także przykład teatru absurdu, z którego słynie Mrożek. Absurdalny jest pomysł Koguta, a rozmowa z Dyrektorem cyrku przybiera formę groteskowej parodii rozmowy kwalifikacyjnej. Uproszczony świat, brak określonego czasu i miejsca, uniwersalne postacie sprawiają, że „Artysta” można odczytywać również jako przypowieść o wartości uniwersalnej.

Motywy w Artysta Mrożek – ambicja, samoakceptacja, groteska

Najważniejsze motywy w „Artysta” Mrożka to:

Ambicja. Kogut, tytułowy „artysta”, uosabia ludzi z przerostem ambicji i wygórowanymi oczekiwaniami wobec świata i siebie. Nie chce być sobą, marzy o wielkości, sławie i życiu kogoś innego (lwa).
Samooszukiwanie i brak samoakceptacji. Zamiast wykorzystać swoje zalety, Kogut gardzi swoją tożsamością i odrzuca realną szansę rozwoju.
Społeczny komentarz. Lis pełni rolę komentatora – wskazuje przez ironię i dystans, że ludzkie marzenia bywają nierealistyczne, jeśli brakuje samokrytyki i uczciwości wobec siebie.
Groteska i satyra. Sytuacja jest przerysowana, a postacie zwierzęce służą do wyśmiania ludzkich wad, takich jak snobizm, zadufanie czy teatralność.
Bajka z morałem. Mrożek zbudował „Artystę” tak, by młodzi czytelnicy mogli odczytać przesłanie: prawdziwy artysta to ten, kto potrafi akceptować siebie oraz ciężko pracować, a nie udawać kogoś innego dla poklasku.

Personifikacja w Artysta i cechy charakterystyczne opowiadania

Personifikacja w „Artysta” odgrywa główną rolę – zwierzęta nie tylko mówią i zachowują się jak ludzie, ale też przejawiają typowe postawy i emocje, takie jak duma, marzenia, ironia czy rozczarowanie.

Cechy charakterystyczne opowiadania „Artysta”:

Prostota formy: krótki tekst, zwięzłe dialogi i dosłowny przekaz
Humor oraz absurd, sytuacje graniczne (kogut próbujący wmawiać, że jest lwem)
Przystępny, dialogowy język
Jednoznaczny morał na końcu
Uniwersalność przesłania – to utwór ponadczasowy, odpowiedni do czytania przez dzieci i dorosłych
Współczesna forma bajki z elementami satyry, groteski i absurdu
Otwarte zakończenie, które skłania do refleksji nad własnymi celami i samooceną

Sławomir Mrożek opowiadania – miejsce „Artysty” w dorobku autora

Sławomir Mrożek to jeden z najbardziej znanych polskich pisarzy tworzących w nurcie teatru absurdu i groteski. Największą sławę przyniosły mu dramaty (np. Tango), ale równie ważne są jego krótkie opowiadania, w których mistrzowsko łączy komizm z filozoficzną refleksją. Opowiadanie „Artysta” to przykład jego kunsztu: urzeka prostotą, ale pod powierzchnią kryje się pogłębiona analiza naszej kondycji, marzeń i słabości. Poza „Artystą”, do znanych tytułów należą m.in. „Słoń” i „Wesele w Atomicach”. Każde z nich można czytać jako współczesną przypowieść, ukazującą świat „jak z Mrożka” – pełen paradoksów, irracjonalnych decyzji i zaskakujących puent.

Ile stron ma Artysta Sławomira Mrożka i czy trudno go zrozumieć?

To pytanie zadaje sobie wielu uczniów. Samo opowiadanie „Artysta” jest krótkie – to tylko kilka stron w ramach zbioru, najczęściej zajmuje 2-3 strony drukowanego tekstu. Wydania obejmujące cykl „Kogut, Lis i ja”, w którym znajduje się „Artysta”, mają zwykle do 112 stron, lecz „Artysta” jako pojedyncza opowieść jest bardzo zwięzły i przystępny. Nie wymaga znajomości skomplikowanego słownictwa ani realiów historycznych. Przekaz – choć podszyty groteską – da się łatwo zrozumieć poprzez zachowanie bohaterów i finalną puentę.

Opowiadanie „Artysta” Mrożka to bajka z morałem, opowiadająca o przerostach ambicji, braku samoakceptacji i absurdach marzeń. Dzięki zastosowaniu personifikacji zwierząt autor z dystansem i humorem ukazuje ludzkie postawy, zapraszając młodych czytelników do krytycznego myślenia oraz autorefleksji. Gatunek literacki „Artysta” pozwala na wieloraką interpretację, od satyry do powiastki filozoficznej. Lektura jest krótka, ale wartościowa – zachęca, by mierzyć siły na zamiary i nie zgubić siebie w pogoni za sukcesem.