Dziecko nie jest „inne”, jest otrowertykiem. Oto 9 sygnałów, po których je poznasz

Koncepcja nowego typu osobowości – otrowertyzmu – została szczegółowo opisana w książce „The Gift Of Not Belonging” autorstwa psychiatry dra Rami Kaminskiego. Publikacja ukazała się w 2025 roku (nie została jeszcze wydana po polsku) i wywołała szeroką dyskusję wśród specjalistów zajmujących się rozwojem dzieci.

Kaminski, na podstawie lat pracy z dziećmi, zauważył wspólny wzorzec osobowości, który nie mieścił się w klasycznych definicjach introwertyzmu, ekstrawertyzmu i ambiwertyzmu. W swojej książce tłumaczy, jak wspierać otrowertyczne dzieci, by zapewnić im zdrowy, harmonijny rozwój.

Co to jest otrowertyzm?

Otrowertyzm (lub otrowersja) jako nowy typ osobowości oznacza silną potrzebę niezależności, indywidualizm, potrzebę podążąnia własną ścieżką, emocjonalną wolność przy zachowaniu wrażliwości i empatii.

Różnice między typami osobowości:

• Introwertyzm – energia czerpana głównie z bycia samemu lub w małym gronie; skłonność do refleksji, ostrożność w kontaktach społecznych.
• Ekstrawertyzm – energia z kontaktów z ludźmi, towarzyskość, potrzeba bodźców i aktywności społecznych.
• Ambiwertyzm – połączenie cech introwertyka i ekstrawertyka; elastyczne dopasowanie do sytuacji.
• Otrowertyzm – unikanie przynależności do grup i presji społecznej, silna potrzeba niezależności i tworzenie głębokich relacji jeden na jeden.

Według Kaminskiego dzieci otrowertyczne są neurotypowe (to ważne, bo niektóre ich cechy mogą przypominać cechy dzieci neuroróżnorodnych), przyjaźnie nastawione do innych i mogą być lubiane, ale nie odczuwają potrzeby przynależności do zbiorowości. Ich funkcjonowanie opiera się na głębokich relacjach jeden na jeden i potrzebie niezależności.

Otrowertycy przejawiają dojrzałość emocjonalną, indywidualizm i są odporni na presję rówieśniczą. Nie czują się członkami społeczności, nawet jeśli są w niej mile widziani i przez nią akceptowani.

9 oznak, że Twoje dziecko jest otrowertykiem

Dr Kaminski wymienia dziewięć kluczowych cech, które mogą wskazywać, że dziecko jest otrowertykiem:

1. Preferowanie kontaktów z dorosłymi – otrowertyczne dzieci wykazują silne przywiązanie do dorosłych i dojrzałość wykraczającą poza ich wiek. Są lubiane przez nauczycieli i inne dorosłe osoby.
2. Ciekawość świata i innowacyjne podejście – otrowertycy zadają trudne pytania, kwestionują autorytety i wykazują nietuzinkowe podejście do problemów.
3. Indywidualny styl uczenia się – nie radzą sobie dobrze z jednolitą strukturą nauczania, skupiają się na wybranych tematach i mają trudności z zarządzaniem czasem.
4. Dynamika społeczna – mimo że są lubiane, unikają aktywności grupowych i nie podporządkowują się hierarchiom społecznym.
5. Potrzeba samotności – samotność nie jest dla nich karą, lecz przestrzenią do regeneracji. Otrowertyczne dzieci mogą być błędnie postrzegane jako izolujące się.
6. Dyskomfort przy zorganizowanych wydarzeniach – imprezy urodzinowe czy wycieczki klasowe wywołują w nich stres. Preferują spokojne, strukturalne aktywności.
7. Wrażliwość i hojność – są empatyczne, dbają o innych i kierują się autentyczną chęcią pomocy, a nie potrzebą zdobycia akceptacji.
8. Ostrożność i unikanie ryzyka – potrafią analizować konsekwencje i unikać zachowań ryzykownych, typowych dla dzieci chcących zaimponować grupie.
9. Trudności z adaptacją do zmian – zmiany środowiska, takie jak nowy rok szkolny czy wakacje rodzinne, mogą być dla nich przytłaczające.

Dlaczego otrowertycy unikają grup i presji społecznej?

Zgodnie z teorią Kaminskiego dzieci rodzą się z instynktem przywiązania do wybranych opiekunów, nie do grupy. W wieku około dwóch lat uczą się społecznych norm i uczestnictwa w grupie. Otrowertycy opierają się tej socjalizacji – potrafią wchodzić w relacje, ale nie chcą rezygnować z indywidualizmu na rzecz grupowej tożsamości.

W okresie dorastania potrzeba przynależności do grupy rówieśniczej rośnie, ale otrowertycy pozostają outsiderami. Niezależnie od poziomu akceptacji grupy, nie czują się jej częścią. Dla nich bycie poza strukturą społeczną jest w pełni naturalne, nie sprawia im trudności i to właśnie do niego dążą, by jak najlepiej wykorzystać swój potencjał.

Jak wspierać rozwój dziecka otrowertyka w domu i szkole?

Kaminski radzi rodzicom, aby nie zmieniali swoich dzieci, ale wspierali ich unikalne cechy. Daje im pięć wskazówek:

1. Zaakceptuj preferencje społeczne dziecka – nie zmuszaj go do uczestnictwa w grupowych aktywnościach. Szanuj jego granice.
2. Zachęcaj do przyjaźni jeden na jeden – umożliwiaj dziecku rozwijanie głębokich relacji z pojedynczymi osobami.
3. Doceniaj jego cechy – niezależność, ostrożność i wrażliwość emocjonalna są cenne. Podkreślaj ich wartość.
4. Zaufaj instynktowi dziecka – otrowertycy wiedzą, co jest dla nich dobre. Nie narzucaj doświadczeń, których nie lubią.
5. Twórz osobiste wspomnienia – zorganizuj spokojne wypady, indywidualne przygody i aktywności, które pozostawią ślad w pamięci dziecka.

Według Kaminskiego najważniejsze to „słuchać dziecka, zamiast coś mu narzucać”. W ten sposób dziecko otrowertyk ma szansę rozwijać się harmonijnie w swoim tempie i na własnych warunkach.

Źródła: huffpost.co.uk

Zobacz także: Rodzice podążają za tym trendem i myślą, że robią dobrze. Safetyism niszczy po cichu