10 ponadczasowych myśli Janusza Korczaka, dzięki którym wychowasz szczęśliwe dziecko
Janusz Korczak, pedagog i działacz społeczny, pozostawił po sobie zbiór ważnych myśli dotyczących wychowania dzieci. Ich przesłanie skupia się na podkreślaniu praw, autonomii i partnerstwa w relacji z dzieckiem.
Janusz Korczak to postać, której nie sposób pominąć, myśląc o wychowaniu dzieci. Był wybitnym pedagogiem, pisarzem, publicystą i działaczem społecznym. Jego życie i praca z dziećmi – szczególnie w Domu Sierot w Warszawie – udowadniały, jak ważne jest podmiotowe traktowanie najmłodszych. Korczak angażował się w działania na rzecz praw dziecka, podkreślając, że każde dziecko zasługuje na szacunek i przestrzeń do rozwoju. Oto jego najcenniejsze myśli, które także dziś mogą pomóc rodzicom inaczej spojrzeć na wychowanie dzieci. 1. Dziecko chce być dobre „Dziecko chce być dobre. Jeśli nie umie – naucz. Jeśli nie wie – wytłumacz. Jeśli nie może – pomóż.” To fundamentalna myśl Janusza Korczaka, która stawia dziecko w centrum wychowania. Zamiast oceniania − pomaganie. To właśnie partnerskie wsparcie jest według niego najważniejsze w relacji dorosłego z dzieckiem. 2. Współczesne wychowanie pragnie wygody – tłumi wolność i siłę dziecka „Całe wychowanie współczesne pragnie, by dziecko było wygodne, konsekwentnie krok za krokiem dąży, by uśpić, stłumić, zniszczyć wszystko, co jest wolą i wolnością dziecka, hartem jego ducha, siłą jego dążeń i zamierzeń.” Korczak ostrzegał przed tłumieniem dziecięcej energii w imię dorosłej wygody. Apelował, by nie gasić w dziecku ducha i samodzielności. 3. Wychowawca wyzwala, nie wtłacza – nie dyktuje, a pyta „Wychowawca, który nie wtłacza, a wyzwala, nie ciągnie, a wznosi, nie ugniata, a kształtuje, nie dyktuje, a uczy, nie żąda, a zapytuje, przeżyje wraz z dzieckiem wiele natchnionych chwil, łzawym wzrokiem nieraz patrzeć będzie na walkę anioła z szatanem, gdzie biały anioł triumf odnosi.” To manifest Korczaka: dobry wychowawca daje dziecku przestrzeń do rozwoju i inspiruje je własnym przykładem, zamiast narzucać swoje zdanie i presję. 4. Zakazy odbierają energię i wolę dziecka „Nie biegaj, bo wpadniesz pod konie. Nie biegaj, bo się spocisz. Nie biegaj, bo się zabłocisz. Nie biegaj, bo mnie głowa boli. (...) I cała potworna maszyna pracuje długie lata, by kruszyć wolę, miąć energię, spalać siłę dziecka na swąd.” Według Korczaka ciągłe zakazy i kontrola zamiast wspierać, niszczą dziecięcą radość, kreatywność i wewnętrzną motywację. 5. Szkoła zależy od nauczyciela – może być miejscem radości lub udręki „Przyjemna jest szkoła, ale może ją obrzydzić nauczyciel głupiec czy brutal. Nuda w takiej szkole, męka, rozleniwienie i ogłupienie tych nawet, którzy szkołę lubili, chcieli uczyć się, próbowali myśleć i długo bronili i siebie, i szkołę.” Korczak podkreślał, jak wiele zależy od osoby nauczyciela – empatia i szacunek są kluczem do budowania dobrych relacji w szkole. 6. Każde dziecko rozwija się w swoim tempie – bez narzucania norm „Kiedy dziecko powinno już chodzić i mówić? Wtedy, kiedy chodzi i mówi. Kiedy powinny wyrzynać się ząbki? Akurat wtedy, kiedy się wyrzynają. I ciemiączko wtedy powinno zarosnąć, kiedy właśnie zarasta. I niemowlę tyle godzin spać powinno, ile mu potrzeba, aby było wyspane.” Korczak zachęcał, by nie porównywać dzieci do sztywnych norm – każde dziecko jest inne i rozwija się według własnego rytmu. 7. Dorośli ukrywają własne wady, dziecku każą być idealnym „Ukrywamy własne wady i karygodne czyny. Nie wolno dzieciom krytykować, nie wolno dostrzegać naszych przywar, nałogów i śmiesznostek. Pozujemy na doskonałość. Pod groźbą najwyższej urazy bronimy tajemnic panującego klanu, kasty wtajemniczonych – poświęconych w wyższe zadania. Tylko dziecko wolno obnażyć bezwstydnie i postawić pod pręgierz. Gramy z dziećmi fałszowanymi kartami, słabostki wieku dziecięcego bijemy tuszami dorosłych zalet. Szulerzy, tak tasujemy karty, by ich najgorszym przeciwstawić, co wśród nad dobre i cenne.” To krytyka podwójnych standardów – Korczak podkreślał, że szczerość i wzajemne zrozumienie budują relację z dzieckiem. 8. Jasny demokratyzm dziecka nie zna hierarchii „Jasny demokratyzm dziecka nie zna hierarchii. Do czasu boli je pot wyrobnika i głodny rówieśnik, niedola dręczonego konia, zarzynanej kury. Bliski mu pies i ptak, równy motyl i kwiat, w kamyku i muszelce odnajduje brata.” Dziecko widzi świat bez podziałów – dla niego liczy się dobro wszystkich istot, nie ocenia według pozycji czy wartości materialnych. 9. Granice są ważne, ale nie mogą odbierać wolności „Więc na wszystko pozwalać? Przenigdy: z nudzącego się niewolnika zrobimy znudzonego tyrana. Zabraniając, hartujemy, bądź co bądź, wolę bodaj w kierunku hamowania się i zrzekania tylko, rozwijamy wynalazczość w działaniu na ciasnym terenie, umiejętność wyślizgiwania się spod kontroli, budzimy krytycyzm. (...) Pozwalając na wszystko, baczmy, by dogadzając zachciankom, tym usilniej nie dławić chceń. Tam osłabiamy wolę, tu ją zatruwamy. (...) Musimy ustalić granice jego i mego prawa.” Korczak wskazuje, że granice są potrzebne – ale muszą wynikać z mądrego wyczucia, nie z potrzeby kontroli. 10. Tresura, przemoc i nacisk nie dają trwałych efektów wychowania „Wszystko, co osiągnięte tresurą, naciskiem, przemocą, jest nietrwałe, niepewne, zawodne.” To podsumowanie filozofii Korczaka – tylko wychowanie oparte na szacunku i dialogu daje dziecku prawdziwe wsparcie na przyszłość. Dziedzictwo Korczaka i jego wpływ na współczesne wychowanie Janusz Korczak pozostaje jednym z najważniejszych autorytetów w kwestii wychowania dzieci. Jego praktyka i teorie są aktualne także dziś. W czasach, gdy coraz więcej mówi się o prawach dziecka i partnerskim modelu wychowania, jego słowa nie tracą na znaczeniu. Zostawiamy was z refleksją: może warto sięgnąć po którąś z myśli Korczaka w codziennym kontakcie z własnym dzieckiem? Zobacz też: 7 zdań, które mówią toksyczne matki. Brzmią jak miłość i troska, ale dla dziecka są jak cios w serce
Psycholog: „Tak wychowasz empatyczne i silne psychicznie dziecko”. W niepewnych czasach to podstawa
W dzisiejszych czasach wszyscy żyjemy w ciągłym napięciu. Twój stres, nawet jeśli próbujesz go maskować, może negatywnie odbić się na rozwoju emocjonalnym dziecka. Psycholożka Aliza Pressman radzi, jak do tego nie dopuścić.
Dr Aliza Pressman, znana psycholożka rozwojowa, przytacza niepokojące wyniki badań: przewlekły stres dorosłego może wpłynąć na dziecko, nawet jeśli nie rozmawiamy z nim bezpośrednio o problemach. Proces ten eksperci nazywają „emocjonalnym zarażeniem”. Dziecko wychowujące się w domu pełnym napięcia ma większe trudności z radzeniem sobie z porażkami i unika podejmowania wyzwań. Dzieci wyczuwają więcej, niż myślisz Jak podkreśla dr Pressman, dzieci wyczuwają atmosferę niepokoju w domu, słyszą rozmowy, łapią strzępy informacji w szkole lub od rodzeństwa. W efekcie zaczynają żyć w świecie pełnym niepewności i lęku. Najmłodsi odbierają emocje dorosłych szybciej, niż rodzice zdają sobie z tego sprawę. Zdaniem psycholożki pierwszym krokiem, który powinien podjąć rodzic, jest... zadbanie o własny spokój. Najpierw zatrzymaj się, odetchnij i sprawdź, co naprawdę czujesz. Krótki spacer, rozmowa z kimś bliskim, kilka minut medytacji – to może być Twój pierwszy krok. Bo tylko spokojny rodzic potrafi realnie wspierać dziecko w kryzysie. Dopiero później – gdy już poczujesz się lepiej – zapytaj dziecko, co ono wie na dany temat (np. obecnej sytuacji na świecie) i jak się z tym czuje. „Zamiast mówić, słuchaj. Najpierw poznaj perspektywę dziecka, dopiero potem koryguj nieprawdziwe lub niepokojące informacje” – doradza psycholożka. Nie wchodź w szczegóły, których dziecko nie jest gotowe przyjąć. Dla młodszych wystarczy proste i wspierające wyjaśnienie, starszym można zdradzić nieco więcej – zawsze dostosowując rozmowę do wieku i wrażliwości dziecka. Nadzieja i szczerość – to buduje odporność dzieci Wychowanie odpornych psychicznie i empatycznych dzieci nie polega na ukrywaniu prawdy, lecz na szczerych rozmowach i budowaniu poczucia wpływu. Aliza Pressman radzi: nie zapewniaj dzieci, że „nie ma się czym martwić”, bo to nie jest prawda. Lepiej powiedzieć: „Tak, wiem, że to trudne, ale razem sobie poradzimy”. Kiedy dziecko ma pytania – odpowiadaj, ale nie przeciągaj rozmowy bez potrzeby. Jeżeli temat utrudnia codzienne funkcjonowanie, to sygnał, że trzeba poszukać dodatkowego wsparcia. Najważniejsze, by każdą rozmowę kończyć nutą nadziei i z pomysłem na działanie, które realnie może coś zmienić. Co możesz zrobić, by dziecko wyrosło na odporną i empatyczną osobę? Według Alizy Pressman to, jak rodzice reagują na własny stres, jest kluczowe. Jeśli dorosły nauczy się radzić sobie z trudnymi emocjami i pokaże dziecku, że lęk to normalna rzecz – dziecko dostaje bezcenną lekcję odporności. Wychowanie odpornych dzieci zaczyna się od empatii dla siebie samego. Słuchaj dziecka, rozmawiaj szczerze, nie bój się okazywać słabości i nie zapominaj, że każda rozmowa może być początkiem wielkiej zmiany. Źródło: cnbc.com Zobacz także: 6 wyciszających bajek dla małych dzieci. Uczą uważności i ciekawości świata
6 wyciszających bajek dla małych dzieci. Uczą uważności i ciekawości świata
Są momenty, w których dziecko nie potrzebuje kolejnej porcji bodźców, tylko oddechu. I dokładnie wtedy dobrze dobrana bajka potrafi zrobić więcej niż najlepsze usypianki.
Szybkie cięcia, głośne dialogi, intensywne kolory i nieustanna akcja stały się normą w świecie dziecięcej rozrywki. Tymczasem coraz więcej rodziców szuka alternatywy – bajek, które nie pobudzają, lecz regulują emocje, pomagają się skupić i wyciszyć przed snem albo po intensywnym dniu. Dlaczego wyciszające bajki są dziś tak potrzebne? Wyciszające bajki nie są nudne. One po prostu operują innym językiem: ciszą, spokojną narracją, prostą historią i przestrzenią na myślenie. Uczą dzieci uważności, obserwacji i ciekawości świata bez presji. Co ważne – nie infantylizują odbiorcy i nie traktują dziecka jak kogoś, kogo trzeba nieustannie zabawiać. Bajki, które uczą uważności, zamiast przebodźcowywać Poniżej sześć bajek, które od lat pojawiają się w rekomendacjach rodziców i specjalistów jako bezpieczne, spokojne i wartościowe dla małych dzieci. Każda z nich działa na innej płaszczyźnie, ale łączy je jedno: dają dziecku przestrzeń. Wszystkie tytuły można znaleźć na YouTube. Bluey Choć na pierwszy rzut oka może wydawać się dynamiczna, ta bajka zaskakuje spokojem emocjonalnym. Opowieści są krótkie, osadzone w codziennych sytuacjach i skupione na relacjach. Uczy empatii, rozmowy i zauważania emocji – zarówno swoich, jak i innych. View oEmbed on the source website Molang Brak dialogów sprawia, że dziecko skupia się na obrazie, gestach i emocjach bohaterów. To doskonała bajka do wyciszenia, rozwijania uważności i interpretowania sytuacji bez słów. Delikatna, ciepła i bardzo kojąca. View oEmbed on the source website Pingwinek Pingu Klasyka, która wciąż działa. Prosta forma, spokojne tempo i dźwięki zamiast dialogów sprawiają, że dziecko naturalnie zwalnia. To bajka, która nie krzyczy i nie pogania – pozwala obserwować i wyciągać własne wnioski. View oEmbed on the source website Trotro Historie o małym osiołku pokazują codzienność widzianą oczami dziecka. Tempo jest wolne, fabuła przewidywalna, a emocje czytelne. Idealna propozycja dla najmłodszych, którzy potrzebują poczucia bezpieczeństwa i rutyny. View oEmbed on the source website Nawet nie wiesz, jak bardzo cię kocham Bajka oparta na znanej książce skupia się na relacji, bliskości i naturze. Dużo tu ciszy, krajobrazów i spokojnej narracji. To doskonała propozycja na wieczór, kiedy dziecko potrzebuje wyhamowania po intensywnym dniu. View oEmbed on the source website Miffy Minimalistyczna animacja, krótkie odcinki i spokojny głos narratora sprawiają, że to jedna z najbardziej wyciszających bajek dla małych dzieci. Idealna do nauki prostych emocji, relacji i codziennych czynności bez nadmiaru bodźców. View oEmbed on the source website Jak oglądać bajki, żeby naprawdę wyciszały? Nawet najlepsza bajka nie spełni swojej funkcji, jeśli będzie tylko tłem. Wyciszające animacje najlepiej działają wtedy, gdy są elementem rytuału – np. po przedszkolu, w spokojnym momencie dnia. Warto zadbać o ciszę w otoczeniu, przygaszone światło i brak innych ekranów. To nie ilość ma znaczenie, ale jakość. Jedna spokojna bajka potrafi zrobić więcej niż kilka głośnych odcinków oglądanych bez refleksji. Dzieci, które regularnie mają kontakt z taką formą treści, szybciej uczą się regulować emocje, lepiej skupiają uwagę i łatwiej przechodzą w tryb odpoczynku. W świecie pełnym hałasu wyciszające bajki są jak miękki koc – nie rozwiązują wszystkiego, ale dają dziecku poczucie bezpieczeństwa. A to dziś jedna z najcenniejszych rzeczy, jakie możemy im zaoferować. Zobacz też: 5 rozwijających bajek dla dzieci. Logopedka mówi wprost: wspierają mowę i wyobraźnię
Ten przedszkolny „rytuał” może szkodzić samodzielności dziecka. „Syn wrócił do domu zepsuty”
Wiele z nas uważa, że codzienne rytuały w przedszkolu to tylko rutyna. Ale co jeśli właśnie te pozornie niewinne chwile w przedszkolnej szatni wpływają na rozwój naszych dzieci bardziej, niż myślimy?
O swoich przemyśleniach opowiedziała mi znajoma, nazwijmy ją... Aśka. Na początku roku przedszkolnego jej 4-latek radził sobie świetnie – sam jadł, ubierał się i korzystał z toalety bez pomocy. Nagle po kilku miesiącach coś się zmieniło: chłopiec zaczął odmawiać prostych czynności, takich jak zakładanie butów czy jedzenie samodzielnie. Zamiast tego oczekiwał, że ktoś zrobi to za niego. Aśka długo myślała, że to jakiś etap rozwojowy, chwilowy regres. Dopiero obserwacja codzienności w szatni uświadomiła jej, że to nie przypadek – to efekt zachowań dorosłych i rówieśników jej syna. Co się dzieje w szatni? Wielu rodziców w przedszkolu, zamiast pozwolić maluchowi samemu się ubrać czy założyć buty, robi to za niego. Bo szybciej, bo wygodniej... Dla niektórych dzieci to cenna chwila uwagi, przytulenia i czasu spędzonego z mamą lub tatą. Ale – jak zauważa moja rozmówczyni – to także wzmacnia przekonanie, że wyręczanie się opłaca, bo: dzieci, które nie potrafią się ubrać same, zyskują więcej uwagi; samodzielne maluchy często stoją z boku, aż osoba dorosła skończy pomagać innym; uwagę i troskę otrzymuje przede wszystkim to dziecko, które nie radzi sobie samo. Miłość kontra wyręczanie Aśka podkreśla, że nie chodzi o brak ciepła czy wsparcia, ale o to, by dawać je w sposób, który buduje kompetencje, a nie uzależnia od pomocy dorosłych. Zamiast wyręczać przy każdym guziku, warto: zachęcać malucha do samodzielnych prób, nawet jeśli zajmie mu to więcej czasu; chwalić wysiłek i postępy, nie tylko efekt; pokazywać, że własne umiejętności są wartościowe i warte wysiłku. To nie tylko kwestia przedszkolnej szatni – podobne wzorce można zauważyć podczas wspólnych posiłków czy innych zwykłych sytuacji dnia codziennego. Dzieci uczą się przez obserwację i naśladują tych, którzy dostają więcej uwagi, nawet jeśli oznacza to unikanie samodzielnych działań. Zamiast traktować pomoc jako przejaw miłości, warto zastanowić się, czy nauczy ona dziecko czegoś, co przyda mu się w przyszłości. Zobacz także: W przedszkolu sadzają dzieci na karnym krzesełku. Nauczycielka: „Gdzieś muszą się nauczyć”
Pokazała śniadanie z prywatnego przedszkola. „Co to za gluty obok marchewki?”
Mama dziecka z prywatnego przedszkola podzieliła się zdjęciem śniadania. Jest głęboko rozczarowana i zła, bo za przedszkole płaci 3 tysiące złotych miesięcznie. Reakcja internautów była natychmiastowa – w sieci zawrzało od komentarzy na temat tego, co powinno trafiać na talerze najmłodszych.
Użytkowniczka Threads @missanittaa podzieliła się zdjęciem przedszkolnego śniadania swojej córki. Mimo wysokiej opłaty na talerzu pojawiła się kromka chleba, kilka plasterków marchewki oraz niewielka ilość bliżej nieokreślonej pasty. Okazało się, że ta pasta to... jajko w nietypowej formie. Całość wygląda nieapetycznie i jest dość skromna jak na standardy prywatnej placówki. Kobieta napisała przy zdjęciu: „Czy uważacie, że takie śniadanie w przedszkolu prywatnym jest ok? U mnie brak słów, same emocje”. Pytanie szybko rozniosło się po sieci i wywołało szeroką dyskusję. Mama zainteresowała się tematem, ponieważ jej córka ostatnio niechętnie jadła posiłki w przedszkolu. Zdjęcie talerza tylko utwierdziło ją w przekonaniu, że powód może leżeć właśnie w jakości serwowanych dań. Rodzice komentują: „To wygląda jak jedzenie ze szpitala” Komentarze były jednoznaczne i mocno krytyczne. Jeden z rodziców napisał: „Myślałam, że to zdjęcie śniadania ze szpitala”. Inna osoba dodała: „Czy prywatne przedszkole, czy państwowe, śniadanie dla przedszkolaka nie powinno tak wyglądać. W większości to są niejadki, talerz powinien wzrokowo przyciągnąć, a ten talerz dorosłego odpycha. A dziecko ma zjeść. Aż się boję zapytać, jak wygląda obiad dla przedszkolaka”. Nie brakowało też głosów pełnych oburzenia: „Ja myślałam, że to szpitalne jedzenie, a co to za gluty obok marchewki?”, „Też myślałam, że to coś do smarowania, ale się okazuje, że to JAJKO”. Pojawił się również komentarz: „Jestem całkowitym kulinarnym beztalenciem, a robię dziecku lepsze śniadania”. Dyskusja wyraźnie pokazała, że wielu rodziców zwraca uwagę nie tylko na smak i jakość, ale i na wygląd posiłków serwowanych dzieciom w przedszkolach. Dla nich istotne jest, by śniadanie było wartościowe odżywczo, ale także atrakcyjne dla oka – to ważne, szczególnie gdy dziecko ma słaby apetyt. Zobacz cały wpis i komentarze. Czy prywatne przedszkola dbają o żywienie dzieci? Głos rodziców Nie ma znaczenia, czy przedszkole jest prywatne czy państwowe – posiłki dla dzieci powinny być wartościowe i przemyślane, bez względu na wysokość opłat ponoszonych przez rodziców. To, co ładnie wygląda w przedszkolnym menu czy na ulotce reklamowej, nie zawsze prezentuje się tak samo apetycznie na talerzu. A to właśnie codzienny talerz jest najważniejszy – i dziecko ma prawo do smacznego, zdrowego jedzenia każdego dnia. Wielu rodziców deklaruje, że przy wyborze przedszkola coraz częściej kieruje się tym, co trafia do dziecięcych brzuszków, a nie tylko ofertą zajęć czy wyposażeniem placówki. Reakcja na zdjęcie śniadania pokazuje, że świadomość rośnie i coraz mniej osób przechodzi obojętnie obok takich sytuacji. Dzieci potrzebują nie tylko opieki, ale przede wszystkim dobrego, wartościowego jedzenia, które wspiera ich rozwój i daje energię do codziennej zabawy. Zobacz też: To powszechna praktyka w przedszkolach podczas posiłków. „Moje dziecko nie jest królikiem doświadczalnym”
Zrzutka w klasie na Dzień Kobiet to bezczelność? „Dziewczynki trochę popłynęły”
Nie mogłam uwierzyć, kiedy dowiedziałam się, jakie prezenty mamy naszykować dla dziewczynek na Dzień Kobiet. Wydaje się, że z prostego święta zrobiono małą luksusową imprezę.
Nie wierzyłam własnym uszom, kiedy dowiedziałam się, że w klasie mojego syna szykuje się zrzutka na Dzień Kobiet. Dziewczynki w trzeciej klasie życzą sobie paletek do makijażu. Koszt jednej? Około pięćdziesięciu złotych. I co gorsza – większość rodziców wcale nie widzi w tym nic złego. Ubolewam też nad tym, że tak wielu dorosłych uważa, że malutkie dziewczynki już powinny się malować i że to naturalne, że wymagają takich gadżetów. Dla mnie to przesada i złe wzorce, które nie mają nic wspólnego z dzieciństwem. Prezenty w szkole na Dzień Kobiet – kiedy zabawa staje się wyścigiem Nie mam nic przeciwko małym gestom – rysunkom, słodyczom, kwiatkom. Ale tu mówimy o kosmetykach do makijażu i wydatkach sięgających setek złotych. Święto, które powinno być przyjemnością, zamienia się w wyścig i porównania. Dzieci uczą się, że jeśli nie dostaną tego, co chcą, są gorsze, a rodzice uczą je, że prezenty mierzy się ceną. Najbardziej boli mnie, że inni rodzice w ogóle nie dostrzegają problemu. Najwyraźniej uważają, że „skoro dzieci chcą się malować, to czemu nie?”. Nikt nie zastanawia się, czy to odpowiednie dla dziewczynek w trzeciej klasie, czy nie wprowadza presji i materializmu. Dzieci pod presją dorosłych Mój syn patrzy na całą sytuację zdezorientowany. Chciałby podarować koleżankom coś prostego, rysunek albo drobny upominek, ale nie wie, co wypada, skoro wszystkie dziewczynki mają dostać paletki. Widać, że presja rówieśnicza działa, a dorosłe zachowania tylko ją wzmacniają. To, że dzieci w tak młodym wieku uczą się, że prezenty muszą być drogie i związane z dorosłymi zajęciami, jest dla mnie nie do przyjęcia. Ubolewam, że inni rodzice nie widzą w tym problemu – zamiast uczyć dzieci radości z małych gestów, pokazują, że liczy się tylko cena i gadżet. Uważam, że dzieci w tym wieku nie potrzebują paletek do makijażu, balsamów czy perfum, by czuć się wyjątkowe. Na Dzień Kobiet powinna wystarczyć laurka, kwiatek z papieru albo drobny symboliczny upominek. Wiola Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: 5 filmów, po których dziecko zacznie rozumieć emocje. Psycholog poleca je bez wahania
10 przykazań Montessori. Powtarzaj je jak mantrę, a wychowasz silne psychicznie dziecko
10 przykazań Marii Montessori to zbiór zasad wychowawczych, które mogą całkowicie odmienić twoje podejście do rodzicielstwa. Dekalog Montessori wspiera siłę psychiczną i buduje w dziecku poczucie niezależności – poznaj filozofię, która realnie wpływa na rozwój.
Maria Montessori, włoska lekarka i pedagożka, stworzyła system wychowania oparty na szacunku, wolności i zaufaniu do dziecka. Jej zasady to fundament, który wspiera niezależność, pewność siebie i odporność dzieci na codzienne trudności. 10 zasad wychowania wg Marii Montessori Dekalog Montessori można traktować jak drogowskaz. To zbiór konkretnych zasad, które pomagają nie pogubić się w rodzicielskiej codzienności pełnej presji i pośpiechu. 1. Daj dziecku wolność, ale stawiaj granice. Dziecko rozwija się, gdy ma przestrzeń do własnych wyborów i działania, ale potrzebuje też wyznaczonych granic, które zapewniają mu poczucie bezpieczeństwa. 2. Nie twórz planów za dziecko. Zostaw miejsce na jego marzenia i pomysły. Twoje dziecko nie przyszło na świat, by realizować niespełnione ambicje dorosłych – idź obok niego ścieżką, którą samo wyznaczy, a jeśli się potknie, pomóż mu wstać. 3. Wychowuj przez przykład. Dzieci uczą się najwięcej, obserwując dorosłych. Bądź dla dziecka wzorem życzliwości, wytrwałości i uczciwości, bo to, co robisz, mówi więcej niż słowa. 4. Zrezygnuj z kar i nagród. W systemie Montessori nie liczą się punkty i systemy motywacyjne. Najważniejsza jest wewnętrzna motywacja dziecka i docenianie jego starań, nawet gdy rezultat nie jest perfekcyjny. 5. Szanuj granice fizyczne dziecka. Bliskość jest ważna, ale tylko wtedy, gdy dziecko jej chce. Ma prawo odmówić przytulenia czy czułości – to ważne dla budowania zdrowych relacji przez całe życie. 6. Nie pomagaj, jeśli nie ma takiej potrzeby. Nauka samodzielności wymaga czasu i cierpliwości. Zamiast wyręczać, daj dziecku szansę działać samodzielnie i bądź wsparciem, gdy poprosi o pomoc. 7. Traktuj dziecko z takim samym szacunkiem jak dorosłego. Szacunek nie zależy od wieku. Jeśli dziecko czuje się traktowane poważnie, samo uczy się traktować poważnie innych. 8. Pomagaj budować poczucie wartości. Zamiast pustych pochwał, zauważaj starania i doceniaj konkretne wysiłki. Dzięki temu dziecko buduje swoją siłę i wiarę w siebie na trwałych podstawach. 9. Skupiaj się na tym, co dobre. Zamiast nieustannie korygować i poprawiać, zauważaj postępy i pielęgnuj mocne strony dziecka – nawet jeśli nie są tym, czego się spodziewałaś. 10. Nie poświęcaj się – bądź obecna. Prawdziwe wsparcie i stabilność dasz dziecku wtedy, gdy sama będziesz spokojna i spełniona. Dziecko uczy się siły i spokoju, widząc je w dorosłym. Jak zastosować dekalog Montessori w codziennym życiu? 10 przykazań Montessori to nie są puste hasła – to konkretne narzędzia, które możesz wykorzystać każdego dnia. Warto do nich wracać regularnie, by nie zatracić się w codziennej gonitwie i presji. Wdrażanie dekalogu Marii Montessori nie wymaga rewolucji, ale konsekwencji i uwagi. Oto jak, krok po kroku, możesz wykorzystać 10 przykazań Montessori w swoim domu: Ustal jasne zasady dotyczące bezpieczeństwa i szacunku, ale daj dziecku swobodę wyboru aktywności oraz sposobu realizacji zadań. Zamiast oceniać czy porównywać, mów o tym, co widzisz – „widzę, jak bardzo się starałeś”, „zauważyłam, że zrobiłeś to sam”. Chwal starania i wytrwałość, a nie tylko efekt. Zachęcaj do podejmowania nowych wyzwań bez obawy przed porażką. Dbaj o własne potrzeby, by być spokojną i uważną mamą lub tatą. Tylko wtedy możesz być dla dziecka prawdziwym wsparciem. Zasady Montessori stosowane na co dzień pomagają wychować dzieci odporne na niepowodzenia, ciekawe świata i niezależne. To podejście, które sprawdza się zarówno w domu, jak i w przedszkolu czy szkole. Maria Montessori i jej dekalog to narzędzie dla każdego rodzica, nauczyciela i opiekuna, który chce wspierać dziecko w drodze do samodzielności. Źródła: montessorinature.com, mutendimontessori.com Zobacz także: Dziecko nie „wymusza” ani nie „przesadza”, tylko jest wysoko wrażliwe. Oto 10 cech dziecka WWO
Pięta Achillesa z jakiego mitu? Pochodzenie i znaczenie
Poznaj odpowiedź na pytanie z jakiego mitu pochodzi powiedzenie "Pięta Achillesa". Odkryj genezę frazeologizmu i jego współczesne znaczenie w języku oraz kulturze.
Frazeologizm „pięta Achillesa” wywodzi się z mitu, który do dziś inspiruje nie tylko literaturę i język polski, ale również kulturę masową. Choć Achilles był niemal niepokonany, właśnie jego pięta, niezanurzona w Styksie przez Tetydę, okazała się jedynym słabym punktem, a śmierć od strzały Parysa przeszła do legendy. Pytanie „pięta Achillesa z jakiego mitu” prowadzi nas prosto do opowieści o wojnie trojańskiej i uniwersalnym motywie ludzkiej słabości. Wyrażenie to funkcjonuje dziś jako metafora wrażliwego miejsca człowieka, organizacji lub systemu, co podkreśla trwałość i aktualność przekazu antycznych historii. Pięta Achillesa – z jakiego mitu pochodzi frazeologizm? Frazeologizm pięta Achillesa z jakiego mitu? Pochodzi on bezpośrednio z mitologii greckiej, a dokładniej z opowieści o Achillesie, jednym z największych herosów starożytności i kluczowym bohaterze wojny trojańskiej. Mit mówi, że matka Achillesa, nimfa Tetyda, chcąc zapewnić synowi nieśmiertelność, zanurzyła jego ciało w wodach Styksu. Jednak trzymała go wtedy za piętę, przez co ta część nie została uodporniona. To właśnie pięta stała się jedynym słabym punktem wielkiego wojownika, czego tragiczne skutki ujawniły się podczas wojny trojańskiej, gdy Parys ugodził Achillesa strzałą właśnie w to miejsce. Ten mit pokazuje, że nawet pozornie niepokonany i niezniszczalny bohater może mieć swoją wrażliwość, miejsce, które zaważy o jego losie. Symboliczne znaczenie pięty Achillesa i powstanie wyrażenia Pięta Achillesa to dzisiaj frazeologizm oznaczający słaby punkt, wadę lub miejsce, które nawet w największym systemie czy najsilniejszej osobie może doprowadzić do porażki lub upadku. Wyrażenie funkcjonuje szeroko, od codziennej rozmowy, przez literaturę, aż po kulturę masową i filmy. Mitologia wyjaśnia tę metaforę w prosty sposób: heros z zewnątrz był nie do pokonania, ale wystarczyła jedna nieodporna część, by wszystko stracił. Dlatego do dziś fraza „pięta Achillesa” kojarzona jest z ukrytą słabością i świadczy o uniwersalnym doświadczeniu każdego człowieka – nawet najsilniejsi mają swoje wady. Współczesne użycie i przykłady Obecnie wyrażenie pięta Achillesa używane jest zarówno w kontekście prywatnym, jak i zawodowym. Przykłady: „Matematyka to moja pięta Achillesa” – mówimy o przedmiocie sprawiającym kłopoty w szkole. „Zespół ma świetną ofensywę, ale obrona to ich pięta Achillesa” – wyrażenie pojawia się w sporcie. „Nasz produkt jest dobry, ale obsługa klienta to nasza pięta Achillesa” – fraza funkcjonuje w biznesie. Wyrażenie to jest używane przede wszystkim tam, gdzie chcemy pokazać, że mimo silnych stron istotna słabość może zadecydować o niepowodzeniu całego przedsięwzięcia. Pięta Achillesa w literaturze, filmach i kulturze Motyw pięty Achillesa doczekał się wielu kulturowych interpretacji. Pojawia się w literaturze klasycznej, zarówno w „Iliadzie” Homera, gdzie Achilles jest symbolem siły i heroizmu, jak i w licznych dziełach współczesnych, gdzie wyrażenie przewija się jako metafora wad bohaterów i dramatyzmu losu. W kulturze masowej motyw ten pojawia się choćby w filmie „Troja” z Bradem Pittem, a także w literaturze noblistów czy powieściach kryminalnych, gdzie osią fabuły bywa ukryta słabość bohatera. Znaczenie frazeologizmu jest uniwersalne – pokazuje, że słabość może pojawić się tam, gdzie się jej nie spodziewamy, a jej odkrycie i przezwyciężenie, albo przeciwnie, przegrana przez nią, to motywy budujące nie tylko fabułę, ale też ludzką refleksję o własnych ograniczeniach. Znaczenie anatomiczne: ścięgno Achillesa W polskiej i światowej terminologii medycznej pięta Achillesa i ścięgno Achillesa zyskały trwałe miejsce. Ścięgno to, położone z tyłu łydki i łączące mięśnie podudzia z piętą, jest największym i jednym z najsilniejszych ścięgien w ludzkim ciele. Nazwa ta, zapożyczona prosto z mitu, podkreśla zarówno jego wytrzymałość, jak i zagrożenie, bo zerwanie ścięgna Achillesa to poważny problem zdrowotny, który bardzo trudno się goi. Także w tym przypadku mit o Achillesie przeniknął do nauki, kultury i codziennego języka, podkreślając uniwersalność tej opowieści. Znaczenie frazy w językach i kulturach świata „Pięta Achillesa” nie jest wyrażeniem występującym tylko w polszczyźnie. W języku angielskim zwrot „Achilles’ heel”, w niemieckim „Achillesferse”, we francuskim „talon d’Achille” – wszystkie odnoszą się do tej samej metafory: słabego punktu, podatności mimo ogólnej siły. W każdej kulturze mit Achillesa funkcjonuje dziś jako przestroga i przypomnienie dla każdego, kto zapomina o swoich ograniczeniach. Błędne przekonania o pięcie Achillesa Warto zauważyć, że fraza pięta Achillesa wcale nie odnosi się wyłącznie do fizycznych słabości. Często mylnie ogranicza się jej znaczenie tylko do aspektu biologicznego albo wyłącznie do ran w sensie dosłownym. Tymczasem dotyczy każdego rodzaju podatności – emocjonalnej, psychologicznej, rodzinnej lub systemowej. Wyrażenie pięta Achillesa to doskonały przykład, jak stary mit przenika do współczesnego języka i sposobu myślenia o ludzkich słabościach i złożoności losu. Językowo motyw ten przetrwał w niezmienionym znaczeniu od starożytności po dzisiejszą popkulturę i medycynę. Pięta Achillesa to opowieść o kruchości i sile jednocześnie. Frazeologizm pozostaje uniwersalnym symbolem dla każdego, kto chce spojrzeć na siebie i innych z większą empatią i świadomością ograniczeń. Jeśli więc mówimy o „pięcie Achillesa” – czy u siebie, czy u dziecka, czy w całym systemie – przypominamy sobie, że nikt nie jest niepokonany, a prawdziwą siłą bywa świadome uznanie własnych słabości. Bibliografia: Pięta Achillesa - pochodzenie, znaczenie, przykłady Achilles - pięta Achillesa (achillesowa) Pięta Achillesa – co oznacza ten związek frazeologiczny?
Kłócą się o Dzień Kobiet w przedszkolu. Matka: „To nie jest niewinna zabawa”
Do naszej redakcji napisała pani Aneta, mama 5-latki z jednego z warszawskich przedszkoli. Już na początku swojego maila pani Aneta zaznacza, że nie chce prowokować, ale zapytać wprost: czy przedszkolaki naprawdę muszą świętować Dzień Kobiet?
Córka pani Anety – podobnie jak tysiące dzieci w Polsce – miała w tym roku uczestniczyć w przedszkolnych obchodach Dnia Kobiet. Tyle że dla pani Anety to nie jest tylko miłe spotkanie z upominkami dla dziewczynek, ale problem, który dotyka fundamentalnych kwestii wychowania i równości. Dlaczego Dzień Kobiet w przedszkolu to nie „słodka tradycja”? Pani Aneta pisze, że gdy usłyszała o planach wychowawczyni, była zaskoczona. Nie chodzi jej o kwiatki czy laurki dla pań nauczycielek czy prezenty dla dziewczynek – z tym jeszcze można by się zgodzić: „Problem w tym, że dziewczynki i chłopcy mieli być traktowani inaczej” – pisze. Jej zdaniem świętowanie Dnia Kobiet w grupie 5-latków to „segregacja” i wprowadzenie podziałów tam, gdzie powinno się pielęgnować równość. Sama koncepcja „podkreślania płci” w takim wieku według niej mija się z celem wychowania, które powinno uczyć szacunku i akceptacji wszystkich bez względu na płeć. Takich głosów nie brakuje także w innych dyskusjach rodzicielskich. W wielu placówkach temat upominków czy prezentów na Dzień Kobiet wywołuje gorące dyskusje – jedni mówią, że to tylko drobiazg, inni uważają, że dzieci mają prawo czuć się wyróżnione bez względu na płeć, a jeszcze inni zastanawiają się, czy w ogóle potrzeba organizować coś takiego w przedszkolu. Dla Anety to nie kwestia kilku kwiatków. To sygnał, który – jak twierdzi – mówi dzieciom: „jesteś ważna jako dziewczynka”, zamiast „jesteś ważna jako człowiek”. Czy naprawdę pięcioletnie dzieci powinny dostawać prezenty za bycie dziewczynką? Równość czy powielanie stereotypów? Jednym z najczęściej podnoszonych argumentów krytyków takich obchodów jest to, że wzmacniają one stereotypy płciowe. Co roku widzi się w mediach społecznościowych dyskusje, czy lakier do paznokci albo zestawy „dla małych kobietek” to odpowiednie prezenty dla dziewczynek, bo niejako narzucają dzieciom role, które nie muszą ich interesować. Pani Aneta dodaje: „Ja chcę, by moja córka była doceniana za to, kim jest. W dzisiejszych czasach edukacja powinna odchodzić od dzielenia dzieci na małe kobiety i małych mężczyzn, bo takie etykietowanie zaczyna się zdecydowanie za wcześnie”. Rodzice przeciwni takim obchodom argumentują też, że w przedszkolu jest wystarczająco dużo okazji do świętowania i nie ma potrzeby dodawać kolejnej, która zwykle kończy się składkami pieniędzy, prezentami i kolejną listą zakupów. Dla niektórych rodzin to tylko kolejny koszt – i to w miejscu, które powinno uczyć innych wartości niż konsumpcja. Czy Dzień Kobiet można uczcić bez podziałów? Oczywiście, nie wszyscy rodzice są przeciwni. Wielu uważa, że święta to okazja, by rozmawiać z dziećmi o tolerancji, szacunku i różnorodności. Przedszkola, które organizują Dzień Kobiet (a także Dzień Chłopaka), często podkreślają, że celem jest nauka współpracy i celebracja relacji, a nie warunkowanie roli płciowej. Jednak pani Aneta pyta: „Czy nie lepiej byłoby włączyć wszystkich dzieci do wspólnego świętowania z okazji podobnych wydarzeń? Może Dnia Przyjaźni, Dnia Empatii? Żeby nikt nie czuł się pominięty ani wyróżniony tylko dlatego, że urodził się jako chłopiec albo dziewczynka?” Jej list kończy się apelem: „Nie chcę walczyć o to, żeby moja córka nie dostała kwiatuszka. Chcę, aby przedszkole stało się miejscem, gdzie dzieci uczą się równości, nie podziałów”. Czy świętowanie Dnia Kobiet w przedszkolu ma sens, czy może to źle przemyślana tradycja? Chcesz podzielić się swoją opinią? Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: W przedszkolu sadzają dzieci na karnym krzesełku. Nauczycielka: „Gdzieś muszą się nauczyć”
Rodziłam w tym samym szpitalu co Andziaks. To nie 22 tysiące zł robią różnicę
Kiedy Andziaks pokazała zdjęcia z porodu w prywatnym szpitalu, internet zapłonął. Jedni liczyli cudze pieniądze. Inni pytali, czy to już przesada. Rzadziej zadawano inne pytanie: „Czy standard opieki, który można kupić, powinien być w Polsce dostępny bezpłatnie?”. Rodziłam w tym samym miejscu co Andziaks, ale zanim zdecydowałam się na prywatny szpital, urodziłam troje dzieci w publicznym. I wiem jedno – to nie cena zrobiła różnicę. Zrobiło ją podejście do kobiety.
„Czego się pani tak cieszy?” Pierwszy poród. Wyczekane dziecko. 40. tydzień ciąży. W zimowy poranek przekroczyłam próg państwowego szpitala. Byłam na ostatnim roku studiów. Koszt wykupu wybranej położnej przekraczał nasze możliwości finansowe. Udało nam się odłożyć jedynie na znieczulenie, bo w szkole rodzenia uprzedzano, że warto mieć taką opcję. Weszłam na oddział z uśmiechem. Bez lęku, z ciepłem w sercu na myśl o spotkaniu z córką. Cieszyłam się, że to już. Powitała mnie starsza położna słowami: „Czego się pani tak cieszy? Przecież pani idzie rodzić”. To jedno zdanie zostało ze mną na lata. Poród się przedłużał. Godziny skurczy bez postępu wykańczały mnie psychicznie i fizycznie. Bałam się, czy z dzieckiem wszystko w porządku. Nikt mnie nie informował. Położnej praktycznie nie było, a gdy pojawiała się w sali, zbywała pytania mojego ówczesnego męża. W pewnym momencie popłakałam się ze stresu. Powiedziałam, że nie płaczę z bólu, z nim sobie radzę – płaczę z lęku. W odpowiedzi usłyszałam, że mam natychmiast przestać, bo przy zatkanym nosie nie będę mogła oddychać podczas skurczy. Zdenerwowana zerknęłam w okno i spojrzałam prosto w oczy robotnikowi stojącemu na rusztowaniu. Trwał remont. Mężczyzna z papierosem w ustach patrzył w szybę. Patrzył na mnie. Patrzył, jak rodzę. Po porodzie okazało się, że winda jest zepsuta, a oddział położniczy znajduje się dwa piętra wyżej. Ze szwami, z noworodkiem i torbami musiałam wejść po schodach. Był piątek. Windę naprawiono w poniedziałek. Przez trzy dni kobiety po porodach chodziły po schodach. To nie był brak luksusu. To był brak elementarnej troski. Dwie kobiety, jedna sala Któregoś dnia położono ze mną w sali kobietę, której dziecko zmarło po urodzeniu. Obok były wolne pomieszczenia. Ja leżałam z noworodkiem przy piersi. Ona przeżywała najgorszy dramat swojego życia. Obie czułyśmy się fatalnie. Ja nie umiałam cieszyć się w pełni. Ona nie miała przestrzeni na żałobę. To nie była kwestia standardu. To była kwestia wrażliwości. Dlaczego wybrałam poród w prywatnym szpitalu? Kiedy po latach zaszłam w kolejną ciążę, wiedziałam jedno: chcę rodzić godnie. Nie marzył mi się telewizor w sali. Nie włączyłam go ani razu. Nie chodziło o hotelowe warunki. Chciałam mieć obok siebie wybraną położną. Kogoś, kto będzie mnie widział, kto zna mój lęk i moje granice. Ten poród też nie był bajką: zielone wody płodowe, ryzyko cesarskiego cięcia. Lekarz stał w drzwiach – miałam dwie godziny. Dzięki doświadczeniu mojej położnej urodziłam naturalnie 4,5-kilogramowego synka w dwie godziny, a nie w dwadzieścia, jak przy córce. Nie wyszłam z poczuciem traumy. Wyszłam z poczuciem siły. Nie płacimy za luksus. Płacimy za standard Kiedy decydowałam się na prywatny szpital, nie chodziło o prywatną łazienkę ani wygodniejsze łóżko. Chodziło o to, że: nikt nie komentował moich emocji, nikt nie zawstydzał mnie za strach, nikt nie traktował mnie jak kolejnego numeru w grafiku. Uważam, że każda kobieta powinna mieć taki standard za darmo, bo poród to nie usługa premium. To moment graniczny. Narodziny dziecka zostają w kobiecie na zawsze. Co naprawdę robi różnicę w porodzie? O to, co z perspektywy położnej ma kluczowe znaczenie, zapytałam Jeanette ze Szpitalu Medicover, z którą rodziłam ja, na którą zdecydowała się też Andziaks. – Bez względu na to, czy kobieta rodzi w szpitalu publicznym czy prywatnym, na pierwszym miejscu zawsze powinno być bezpieczeństwo matki i dziecka. Różnice nie powinny dotyczyć standardów medycznych, lecz organizacji opieki i jakości relacji. Kobieta ma prawo do szacunku, informacji i realnego wsparcia w porodzie. To nie luksus, lecz fundament dobrej opieki okołoporodowej. Bezpieczeństwo nie ma barw systemowych. To nie kwestia metki „prywatnie” czy „publicznie”, ale standardu myślenia: kobieta i dziecko są w centrum uwagi. Komfort to nie wygodny fotel, lecz uważność, komunikacja i odpowiedzialność zespołu. Każda z nas powinna mieć wybór Nie piszę tego tekstu po to, by udowodnić, że prywatne znaczy lepsze. Piszę go dlatego, że wiem, jak bardzo sposób, w jaki rodzimy, zostaje w nas na lata. Poród może być traumą. Można przez lata wspominać go z poczuciem upokorzenia. Może być historią, którą opowiada się szeptem lub próbuje zapomnieć. Może też być doświadczeniem siły. Momentem, w którym kobieta czuje, że jest prowadzona, wspierana i widziana. Nie każdą z nas stać na prywatny poród i właśnie dlatego standard szacunku, intymności i uważności powinien być dostępny w każdym szpitalu – bez względu na budżet. Bo godność nie jest luksusem. Jest prawem.
6 oznak, że wychowujesz małego narcyza. Lepiej działaj, nim będzie za późno
Nie rodzimy się narcyzami i nie wychowujemy ich z premedytacją. A jednak pewne schematy, powtarzane latami w dobrej wierze, mogą prowadzić dokładnie w tym kierunku.
Narcyzm dziecięcy nie wygląda jak z podręcznika psychologii. Jest subtelny, społecznie akceptowalny i często mylony z ambicją. Istnieją jednak sygnały ostrzegawcze, których lepiej nie ignorować. 1. Dziecko zawsze musi być w centrum uwagi Pierwszym znakiem ostrzegawczym jest przekonanie dziecka, że świat powinien kręcić się wokół niego. Nie chodzi o naturalną potrzebę uwagi, lecz o brak zgody na bycie „jednym z wielu”. Takie dziecko źle znosi sytuacje, w których nie jest wyróżniane, nagradzane lub chwalone. Jeśli każda rozmowa ma wracać do niego, a sukcesy innych wywołują złość lub obojętność, warto się zatrzymać. Dziecko uczy się bowiem, że jego wartość zależy od ciągłego podziwu, a nie od relacji czy wysiłku. 2. Brak empatii wobec rówieśników Druga oznaka to trudność w dostrzeganiu emocji innych. Mały narcyz potrafi świetnie mówić o sobie, ale nie reaguje na smutek, porażkę czy krzywdę kolegów. Często bagatelizuje cudze uczucia albo wykorzystuje je do własnych celów. Rodzice nieraz tłumaczą to „silnym charakterem”. Problem w tym, że empatia nie rozwija się sama. Jeśli dziecko nie jest uczone zauważania innych, w dorosłości może traktować ludzi wyłącznie instrumentalnie. 3. Porażka jest zawsze winą kogoś innego Trzecim sygnałem jest brak odpowiedzialności za własne błędy. Zła ocena? Niesprawiedliwy nauczyciel. Konflikt? Głupi kolega. Przegrana? Oszustwo. Dziecko nie potrafi przyjąć porażki bez zrzucania winy na otoczenie. Jeśli rodzic nieświadomie wzmacnia ten mechanizm, broniąc dziecka za każdym razem, odbiera mu szansę na naukę. Narcyzm karmi się przekonaniem o własnej nieomylności. 4. Potrzeba wyjątkowego traktowania Czwarta oznaka to oczekiwanie specjalnych zasad. Dziecko uważa, że normy go nie dotyczą, bo jest „inne”, „lepsze”, „bardziej wyjątkowe”. Źle reaguje na granice, nie toleruje sprzeciwu i szybko sięga po manipulację emocjonalną. Wychowanie bez granic bywa mylone z wychowaniem pełnym miłości. Tymczasem to właśnie jasne zasady uczą dziecko funkcjonowania w społeczeństwie. 5. Nadwrażliwość na krytykę Piąty sygnał bywa zaskakujący. Mały narcyz często wygląda na pewnego siebie, ale każda krytyka – nawet konstruktywna – wywołuje u niego silne reakcje: złość, płacz, obrażanie się. Za maską pewności kryje się krucha samoocena. Dziecko nie uczy się wtedy, że błąd jest naturalną częścią rozwoju. Uczy się, że krytyka zagraża jego wartości jako osoby. 6. Wartość oparta wyłącznie na osiągnięciach Szósta oznaka, że dziecko może w przyszłości wykazywać cechy narcystyczne, to przekonanie, że liczy się tylko wynik. Oceny, nagrody, sukcesy. Emocje, relacje i proces schodzą na dalszy plan. Dziecko zaczyna wierzyć, że jest kochane wtedy, gdy spełnia oczekiwania. To bardzo niebezpieczny fundament. W dorosłym życiu prowadzi do pustki, lęku przed porażką i ciągłej potrzeby potwierdzania swojej wartości. Narcyzm nie bierze się znikąd. Najczęściej wyrasta z nadmiaru pochwał bez granic, z braku realnej informacji zwrotnej i z mylenia miłości z bezkrytycznym zachwytem. Dobra wiadomość jest taka, że dziecięce schematy można korygować. Ale tylko wtedy, gdy rodzic ma odwagę spojrzeć na wychowanie nie jak na projekt idealny, lecz proces pełen błędów i korekt. Im wcześniej zauważymy sygnały, tym większa szansa, że zamiast małego narcyza wychowamy dorosłego, który potrafi być pewny siebie i jednocześnie uważny na innych. Zobacz też: 7 nawyków dzieci wysoko wrażliwych. Rodzice często myślą, że to fanaberie
Tych 5 zdań nie mów do dziecka wysoko wrażliwego. Złamiesz mu serce
Nie wszystkie dzieci reagują na świat tak samo, choć często oczekujemy od nich identycznej odporności. Czasem jedno zdanie wystarczy, by wysoko wrażliwe dziecko zamknęło się w sobie na długo.
Wysoka wrażliwość wciąż bywa mylona z nadwrażliwością, rozpieszczaniem. Tymczasem to cecha temperamentu, a nie wada wychowawcza. I właśnie dlatego słowa, które kierujemy do takich dzieci, mają ogromne znaczenie. Dziecko wysoko wrażliwe słyszy więcej, niż mówimy Dzieci wysoko wrażliwe intensywniej przeżywają emocje, mocniej reagują na bodźce i dłużej „niosą” w sobie to, co usłyszą. Nie chodzi o to, że są słabsze. One po prostu głębiej czują. Jedno zdanie rzucone w pośpiechu może zostać z nimi na lata, zapisane jak wyrok. Dziecko WWO: te bolesne słowa mogą zostać w nim na zawsze Najczęściej nie ranią wielkie awantury, lecz codzienne, pozornie niewinne komunikaty. Takie, które mają „zmobilizować”, „wzmocnić” albo „nauczyć życia”. W rzeczywistości uczą czegoś zupełnie innego – że z ich emocjami jest coś nie tak. „Nie przesadzaj”. Dla dziecka wysoko wrażliwego to jasny sygnał, że jego odczucia są nieważne albo niewłaściwe. „Inni jakoś sobie radzą”. Porównanie, które nie motywuje, lecz odbiera poczucie bezpieczeństwa. „Musisz być twardszy”. Wrażliwość nie znika od rozkazów, za to pojawia się poczucie winy. „Znowu robisz problem z niczego”. Dla dziecka to komunikat, że jego świat wewnętrzny jest kłopotem dla dorosłych. Że lepiej go nie pokazywać, bo przeszkadza. „Przez ciebie mamy problemy”. Wypowiadane w stresie, zmęczeniu, bez złych intencji. A jednak dziecko wysoko wrażliwe słyszy w nim jedno: jestem ciężarem. To zdanie potrafi podciąć skrzydła skuteczniej niż krzyk. Wysoka wrażliwość sprawia, że dzieci długo analizują sytuacje, wracają myślami do rozmów i próbują zrozumieć, co zrobiły źle. Jeśli dostają sygnał, że ich emocje są „za duże”, zaczynają je tłumić. Na zewnątrz mogą wydawać się spokojniejsze, ale w środku rośnie lęk i samotność. Jak mówić, by nie złamać serca dziecka wysoko wrażliwego? To nie znaczy, że mamy chodzić na palcach albo chronić dziecko przed każdą trudną emocją. Wręcz przeciwnie. Dzieci wysoko wrażliwe potrzebują dorosłych, którzy nazwą emocje, zamiast je negować. Zamiast „Nie przesadzaj” – „Widzę, że to dla ciebie trudne”. Zamiast „Inni dają radę” – „Każdy radzi sobie inaczej”. Z mojego doświadczenia wynika, że największą ulgą dla takich dzieci jest poczucie bycia zrozumianym. Nie chodzi o to, by zgadzać się na wszystko, ale by nie odbierać im prawa do przeżywania świata po swojemu. Wrażliwość to nie słabość. To potencjał – empatii, uważności, kreatywności. Jeśli jest coś, co naprawdę łamie serce dziecka wysoko wrażliwego, to przekonanie, że musi być kimś innym, by zasłużyć na akceptację. Słowa mają moc. Zwłaszcza w domu, który powinien być najbezpieczniejszym miejscem na świecie. Ten tekst nie jest oskarżeniem wobec rodziców. Jest zaproszeniem do uważności. Bo czasem wystarczy zmienić jedno zdanie, by zamiast zranić − dać wsparcie. Zobacz też: 7 nawyków dzieci wysoko wrażliwych. Rodzice często myślą, że to fanaberie
„Syn przyznał, że napisał wypracowanie z AI. Nie spodziewał się takiej reakcji nauczycielki”
12-letni uczeń szkoły podstawowej przyznał polonistce, że oddał wypracowanie napisane przez ChatGPT. Reakcja nauczycielki wprawiła zarówno chłopca, jak i jego matkę w osłupienie, pokazując zupełnie nowe podejście do nowych technologii w edukacji.
Nowoczesne technologie coraz mocniej wkraczają do codziennego życia uczniów. Sztuczna inteligencja i narzędzia takie jak ChatGPT stają się „pomocnikami” przy odrabianiu prac domowych. Ostatnio w jednej ze szkół podstawowych doszło do sytuacji, która wywołała prawdziwe poruszenie. 12-letni uczeń podczas lekcji języka polskiego otwarcie przyznał nauczycielce, że jego wypracowanie powstało z pomocą ChataGPT. Chłopiec nie wprowadzał większych zmian, po prostu przepisał tekst wygenerowany przez sztuczną inteligencję i oddał go jako własną pracę. Jego mama przyznała, że była w szoku, kiedy syn opowiedział jej o całej sytuacji. 12-latek powiedział nauczycielce prawdę, tłumacząc, że miał dużo nauki i zabrakło mu czasu, by samodzielnie napisać wypracowanie. Przyznał się, bo jak określiła jego matka, należy raczej do uczciwych dzieci. Reakcja nauczycielki na wypracowanie napisane przez ChatGPT zaskakuje wszystkich Rodzice w takich sytuacjach najczęściej spodziewają się konsekwencji – uwagi, złej oceny, a nawet wezwania do szkoły. Tymczasem nauczycielka języka polskiego nie zareagowała w sposób typowy. Nie ukarała chłopca, nie oskarżyła o oszustwo, nie podniosła głosu i nie krytykowała. Nauczycielka powiedziała wprost, że cieszy się, iż uczeń potrafi korzystać z nowych narzędzi. Podkreśliła jednak, że chciałaby przeczytać jego własne wypracowanie. Poprosiła, by napisał pracę samodzielnie, a dopiero wtedy wystawi ocenę. To podejście wywołało zdumienie zarówno u ucznia, jak i jego matki, która spodziewała się znacznie bardziej surowej reakcji. Wydarzenie staje się lekcją nie tylko o technologii, ale też o uczciwości i rozwoju Syn przyznał, że był zaskoczony łagodnością nauczycielki i jej przesłaniem. Zamiast kary, dostał od niej ważną lekcję na przyszłość – nie polegać tylko na gotowych rozwiązaniach, ale rozwijać własne umiejętności i myślenie. Obiecał, że następną pracę napisze już samodzielnie. Zachowanie nauczycielki pokazało, że technologia nie musi być postrzegana wyłącznie jako zagrożenie. To raczej wyzwanie i szansa, by uczyć dzieci mądrego korzystania z narzędzi, które oferuje współczesny świat. Zamiast krytykować czy karać, warto rozmawiać z dziećmi o odpowiedzialności, uczciwości i samodzielności. Nowe technologie w szkole – wyzwanie dla rodziców, nauczycieli i uczniów Coraz więcej rodziców zadaje sobie pytanie: czy dzieci powinny korzystać z takich narzędzi jak ChatGPT w szkole? Czy to rzeczywiście oszustwo, czy może po prostu znak czasu i dowód na spryt młodego pokolenia? W opisywanej historii mama chłopca podkreśliła, że jest ciekawa opinii innych rodziców na ten temat. Sama była zaskoczona zarówno szczerością syna, jak i wyważoną postawą nauczycielki. Wydarzenie z lekcji języka polskiego to przykład, że szkoła i rodzice muszą uczyć dzieci odpowiedzialnego korzystania z nowych technologii. Programy i aplikacje mogą być pomocą, ale nie zastąpią kreatywności i samodzielnej pracy ucznia. Odpowiedzialność, dialog i jasne zasady to klucz do mądrego wykorzystywania narzędzi takich jak ChatGPT w szkole. Zobacz także: „Córka wróciła ze szkoły głodna. Zupa brukselkowa i zielenina? Nawet ja bym tego nie przełknęła”
W przedszkolu sadzają dzieci na karnym krzesełku. Nauczycielka: „Gdzieś muszą się nauczyć”
Stosuję tę metodę, bo dzieci muszą nauczyć się norm społecznych. Choć część rodziców się sprzeciwia, nie zamierzam rezygnować. Niestety, brak konsekwencji i wychowania w domach to moja największa bolączka.
Szanowna Redakcjo. Chcę podzielić się moimi codziennymi doświadczeniami z pracy w przedszkolu, bo temat karnego krzesełka znów rozpalił u nas emocje. Piszę ten list, ponieważ nie zamierzam rezygnować z tej metody – wierzę, że dzieci muszą nauczyć się norm społecznych i wiem, że to właśnie karne krzesełko najlepiej przemawia do najmłodszych. Każdego dnia przekonuję się, jak bardzo potrzebują jasnych sygnałów, co wolno, a czego nie, by czuć się bezpiecznie i dobrze funkcjonować w grupie. Karne krzesełko jest dla mnie koniecznością, mimo protestów rodziców Nie ukrywam – spotykam się z krytyką i sprzeciwem ze strony niektórych rodziców. Część z nich uważa, że karne krzesełko jest zbyt surową karą. Jednak codzienna praca w przedszkolu uczy mnie, że bez wyraźnych granic trudno osiągnąć porozumienie i utrzymać porządek w grupie. To nie jest dla mnie forma upokorzenia, lecz narzędzie pomagające zrozumieć, gdzie kończy się zabawa, a zaczyna odpowiedzialność za swoje zachowanie. Mam świadomość, że nie każdemu rodzicowi się to podoba, ale moim obowiązkiem jest wspierać dzieci w nauce reguł – nie tylko tych obowiązujących w przedszkolu, ale także w przyszłym, dorosłym życiu. Apeluję do rodziców o większą konsekwencję w domach – to wspólne dobro dzieci Największym wyzwaniem, z jakim się mierzę, jest brak konsekwencji, który dzieci wynoszą z domów. Wielokrotnie obserwuję, jak trudniej jest mi dotrzeć do maluchów, gdy zasady w domu i w przedszkolu różnią się lub nie są jasno egzekwowane. Wtedy odpowiedzialność za wprowadzenie reguł spada niemal wyłącznie na nas, nauczycielki. Dzieci gubią się w tym chaosie, nie wiedząc, czego się od nich oczekuje. Karne krzesełko w przedszkolu staje się wtedy narzędziem koniecznym – nie z przekory, lecz z troski o ich rozwój i poczucie bezpieczeństwa. Proszę więc wszystkich rodziców: bądźmy konsekwentni i wspierajmy się nawzajem. To pozwoli dzieciom lepiej funkcjonować, zarówno w przedszkolu, jak i w życiu poza nim. Liczę na zrozumienie i dialog – chcę, by dobro dziecka było dla nas najważniejsze Ten list nie jest atakiem na rodziców, lecz prośbą o współpracę. Karne krzesełko w przedszkolu dzieli opinie, ale naszym wspólnym celem powinna być pomoc dzieciom w stawianiu pierwszych, ważnych kroków w świecie zasad i odpowiedzialności. Jako nauczycielka zawsze stawiam dobro dziecka na pierwszym miejscu i nie wstydzę się mówić otwarcie o metodach, które stosuję. Wierzę, że tylko dzięki szczerej rozmowie i współpracy możemy wypracować najlepsze rozwiązania. Zachęcam do wymiany doświadczeń i wspólnego poszukiwania sposobów, by nasze dzieci czuły się dobrze, bezpiecznie i potrafiły funkcjonować w grupie. Z poważaniem, Karolina M. Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Metoda „1, 2, 3, ja czy ty” sprawdzi się, gdy dziecko nie słucha. Nie musisz podnosić głosu
Upokorzyła ucznia na środku sali. Matka: „Bo napisał sprawdzian najlepiej z całej klasy”
Uczeń pierwszej klasy warszawskiego liceum, po intensywnym przygotowaniu do sprawdzianu z biologii, osiągnął najlepszy wynik w klasie. Zamiast uznania, spotkał się z niedowierzaniem i upokarzającą karą ze strony nauczycielki, która oskarżyła go o ściąganie.
Sprawdzian z biologii w pierwszej klasie liceum był zapowiedziany z dwutygodniowym wyprzedzeniem. Dla wielu uczniów oznaczało to sporą partię materiału do opanowania. Chłopiec, którego historia została opisana przez jego mamę, nie był dotąd prymusem z biologii, ale tym razem postanowił przygotować się solidnie. Wieczorami odpuszczał rozrywki i koncentrował się na nauce, a rodzice wspierali go, widząc zaangażowanie. Opłaciło się, bo napisał test najlepiej w klasie. Oskarżenie o ściąganie zamiast pochwały Zamiast gratulacji, nauczycielka prowadząca lekcję biologii publicznie podważyła samodzielność pracy chłopca. Przy wszystkich uczniach stwierdziła, że jego wynik budzi podejrzenia. Poinformowała całą klasę, że podczas kolejnej lekcji chłopak będzie musiał odpowiadać przy tablicy z całego zakresu materiału. Była to forma publicznej kary, której celem miało być udowodnienie, że najlepszy wynik był efektem nieuczciwości, a nie solidnej pracy. Mama chłopca przyznaje, że jej syn był zszokowany i zestresowany całą sytuacją. Czuł, że niezależnie od wyniku sprawdzianu nie może liczyć na sprawiedliwą ocenę swojej pracy – złe oceny budziłyby pretensje, a najlepszy wynik wywołał oskarżenie o ściąganie. Upokarzająca odpowiedź przy tablicy W czasie następnej lekcji sprawdzian z biologii zamienił się dla ucznia w prawdziwy test odporności psychicznej. Nauczycielka przepytywała go przy całej klasie, zadając podchwytliwe pytania i próbując wykazać, że nie zasłużył na uzyskany wynik. Sytuacja ta była nie tylko ogromnie stresująca, ale także demobilizująca i poniżająca. Chłopak jednak nie dał się wyprowadzić z równowagi. Odpowiedział na wszystkie pytania, więc zasłużona piątka w końcu trafiła do e-dziennika. „To demobilizujące i poniżające” Mama chłopca, która opowiedziała nam tę historię, nie kryje rozgoryczenia. Jej zdaniem takie traktowanie ucznia, który z własnej inicjatywy i wysiłkiem przygotował się do sprawdzianu z biologii, jest całkowicie nie na miejscu. Publiczne podważanie uczciwości, upokorzenie na oczach klasy oraz podważanie sukcesu działają demotywująco na młodzież i mogą odbić się negatywnie na dalszej nauce i pewności siebie. Cała sytuacja rodzi pytania o standardy motywowania uczniów i sposoby reagowania na sukcesy szkolne. Warto zastanowić się, jaką rolę powinna odgrywać nauczycielka w kształtowaniu postaw młodych ludzi – czy publiczna kara za najlepszy sprawdzian z biologii jest dobrą drogą do budowania autorytetu i zaangażowania uczniów? Masz podobne doświadczenia? Opisz swoją historię lub skomentuj tę sytuację: redakcja@mamotoja.pl Zobacz także: „Zetki” są mniej inteligentne od poprzednich pokoleń? Korepetytor: „Oczekują gotowych rozwiązań”
Ta 1 bajka uczy inteligencji emocjonalnej lepiej niż niejedna książka. Rodzice jej nie lubią
To serial, który odmienia sposób, w jaki dzieci uczą się o emocjach i relacjach rodzinnych. Najmłodsi widzą w tej bajce prawdziwe konflikty, uczą się rozwiązywać problemy i budować więzi, które kształtują ich świat. Rodzice mają jednak mieszane uczucia.
Być może ta analiza ekspertki zadziwi niektórych rodziców, ale wiele wskazuje na to, że serial Świnka Peppa pomaga dzieciom oswajać świat emocji. Dr Jamie Krenn, psycholożka z Teachers College na Uniwersytecie Columbia, podkreśla, że dzieci w naturalny sposób chłoną zachowania i wzorce widziane w bajkach. Świnka Peppa z kolei nie ucieka od codziennych, prawdziwych sytuacji rodzinnych: pokazuje wsparcie, granice i czułość między rodzicami, rodzeństwem oraz dziadkami. Peppa, jak zauważa ekspertka, nie żyje w bajkowo idealnym domu – doświadcza zazdrości, kłótni, niepewności, ale i przeprosin czy radości ze wspólnego czasu. Bajka Świnka Peppa jako przewodnik po świecie emocji i relacji rodzinnych Dr Krenn tłumaczy w serwisie parents.com, że serial nie narzuca dziecku lekcji wprost, tylko przez zwykłe, rozpoznawalne dla maluchów sytuacje pokazuje, jak wygląda siła rodzinnych więzi, jak można rozmawiać, wybaczać i prosić o pomoc. Zmiany, takie jak pojawienie się młodszej siostry Evie, wywołują u Peppy niepewność czy ciekawość – i te emocje są przedstawione jako normalne, potrzebne i bezpieczne. Konflikty, które mają znaczenie – jak Świnka Peppa uczy dzieci radzenia sobie z trudnymi emocjami W Śwince Peppie nie brakuje sporów, ale i sposobów na ich łagodzenie. Relacje Peppy z bratem George'em pokazują, że miłość nie oznacza braku konfliktów. Dzieci mogą zidentyfikować się z codziennymi kłótniami czy zabawami pełnymi śmiechu – to świat, który dobrze znają. Dr Krenn zauważa, że sceny, w których Peppa czasem bywa zbyt władcza wobec brata lub kłóci się z Owcą Suzy, pokazują prawdziwe emocje: zazdrość, złość czy upór. Jednak równie ważne jest to, że rodzice i dorośli w serialu nie stawiają się na piedestale, ale tłumaczą, jak rozmawiać, przepraszać, wybaczać i działać razem. Tata Świnka potrafi w odpowiedniej chwili wejść w konflikt, wplatając w to nutę humoru i pokazując, jak ważne jest rozumienie drugiej osoby. Dziecko widzi, że nawet bliskie osoby mogą się pokłócić, a mimo to wciąż są dla siebie ważne. Świnka Peppa pomaga więc dzieciom oswajać własne emocje, nazywać je i szukać rozwiązań, zamiast udawać, że złość czy zazdrość nie istnieją. Humor i zabawa – Świnka Peppa angażuje dzieci i uczy przez radość Najmłodsi widzowie angażują się w bajkowy świat, bo Świnka Peppa jest po prostu bliska ich codzienności. Serial nie przypomina wykładu – jest lekki, pełen zabawnych sytuacji i dziecięcego śmiechu, co sprawia, że nawet trudniejsze tematy nie są przytłaczające. Dr Krenn podkreśla, że humor i prostota narracji pomagają dzieciom zrozumieć świat relacji. Serial nie pokazuje wielkich przygód czy superbohaterów, ale właśnie dzięki temu pomaga maluchom rozumieć, czym jest empatia, współpraca, dzielenie się i wybaczanie. Poprzez powtarzalne schematy i wyraźnie zaznaczone emocje, dzieci utrwalają sobie wzorce radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami. Kiedy Peppa i jej przyjaciele rozwiązują swoje spory lub pomagają sobie nawzajem, dziecko widzi, że to, co przeżywa na co dzień – także w relacji z rodzeństwem czy rówieśnikami – jest czymś, przez co przechodzi wiele osób. To daje mu poczucie bezpieczeństwa i zrozumienia. View oEmbed on the source website Świnka Peppa jako przewodnik po świecie emocji – co zyskują dzieci i rodzice? Najważniejsze w Śwince Peppie jest to, że serial nie uczy w sposób nachalny, ale przez relacje, które dzieci znają i rozumieją. Rodzice mogą być spokojni – ich dzieci uczą się nie tylko nowych słów czy zabaw, ale przede wszystkim tego, jak rozmawiać o uczuciach, jak radzić sobie z zazdrością czy smutkiem i dlaczego warto przepraszać. Dzięki obecności postaci takich jak babcia i dziadek, dzieci mogą zobaczyć, że wsparcie i bliskość to nie tylko domena rodziców. Serial pokazuje, że każda rodzina jest inna i każda przechodzi przez zmiany – ważne, by mieć przy sobie kogoś, kto wysłucha, zrozumie i pomoże. Wspólne oglądanie bajki może być dobrym punktem wyjścia do rozmów o emocjach, codziennych problemach i budowaniu relacji w rodzinie. Źródło: parents.com Zobacz też: 5 rozwijających bajek dla dzieci. Logopedka mówi wprost: wspierają mowę i wyobraźnię
Co zrobić, gdy dziecku się nudzi? Oto 5 strategii, które pozytywnie wpłyną na jego rozwój
Gdy dziecko po raz kolejny powtarza „mamooo, nudzę się”, większość rodziców czuje bezradność, czasem nawet irytację. Ekspertka parentingowa Lizzie Assa zdradza 5 zwrotów, które nie tylko rozwiązują problem, ale też uczą dziecko samodzielności i wspierają jego rozwój.
Dziecięca nuda pojawia się znienacka i często wywołuje w rodzicu silne emocje. Z jednej strony chcemy pomóc, z drugiej – może brakować nam pomysłów. Lizzie Assa dobrze zna te automatyczne reakcje rodziców i sytuacje, gdy sprawdzone aktywności albo komunikat „sam sobie wymyśl” nie zdają egzaminu. Zamiast wspierać rozwój dziecka, często pogłębiają problem. Co w takim razie powiedzieć? 5 konkretnych zwrotów na dziecięcą nudę 1. „Mam chwilę. Opowiesz mi więcej o...?” Zastanów się, czy naprawdę nawiązałaś dzisiaj kontakt z dzieckiem. Nie chodzi o przygotowanie drugiego śniadania czy przypomnienie o umyciu zębów. Zatrzymaj się na moment, spojrzyj dziecku w oczy i zapytaj o coś, co dziś je rozbawiło czy zainteresowało. To reset, który często wystarcza, by dziecko poczuło się zauważone – i dzięki temu łatwiej wróciło do samodzielnej zabawy. 2. „Zastanawiam się, czy twoje ciało nie potrzebuje czegoś innego...” Nuda bywa sygnałem, iż dziecku brakuje czegoś bardzo podstawowego: jedzenia, ruchu, odpoczynku albo po prostu emocjonalnego wsparcia. Zanim zaproponujesz zabawę, sprawdź: czy maluch nie jest głodny? Czy długo siedzi w jednym miejscu? A może jest przemęczony i trudno mu się skoncentrować? Daj dziecku przestrzeń, by samo rozpoznało swoje potrzeby, ale pamiętaj, by je w tym wspierać. 3. „Chcesz, żebym wymyśliła Ci coś do roboty? Ostrzegam: będą obowiązki!” Ten zwrot, wypowiedziany czule, z uśmiechem i łagodnością, działa przewrotnie. W zabawny sposób przekierowuje odpowiedzialność na dziecko. Jeśli rodzic rzuca: „Jeśli to ja mam coś wymyślić, to pewnie będzie to składanie prania albo sprzątanie pokoju”, maluch sam zaczyna szukać ciekawszej alternatywy. To odciążenie rodzica, ale też zaproszenie do samodzielnego decydowania. 4. „To co, chcesz zrobić coś, co znasz i lubisz, czy spróbujemy czegoś nowego?” Tu chodzi o nauczenie dziecka, jak rozpoznawać swoje potrzeby. Zapytaj, czy chce wrócić do dobrze znanej zabawy, czy ma ochotę spróbować czegoś innego. Dzięki temu uczysz dziecko refleksji, podejmowania decyzji i planowania. Z czasem, nawet bez Twojego udziału, dziecko będzie umiało samo rozstrzygać, na co ma ochotę. 5. „To trudne, nie wiesz, co dalej – rozumiem cię. Może chwilę potrwać, zanim coś wymyślisz” Nie bój się nazwać tego, co czuje Twoje dziecko. „To trudne, nie wiesz, co dalej” – to zdanie, które daje poczucie bezpieczeństwa i akceptacji. Dobrze jest dodać: „Jestem tu, jeśli będziesz potrzebować – będę obok, np. składając pranie czy gotując”. Dzięki temu dziecko nie zostaje samo z trudną emocją, ale jednocześnie ma okazję, by samodzielnie poradzić sobie z nudą. Zamiast podsuwać gotowe rozwiązania – pozwól nudzie być początkiem czegoś nowego Te zwroty uczą dzieci, że nuda nie jest problemem do natychmiastowego zażegnania, ale bodźcem do rozwoju, kreatywności i samodzielności. Zamiast rozwiązywać problem za dziecko, pomagasz mu poznać siebie, uczyć się i przejąć inicjatywę. Tylko tyle i aż tyle. Źródło: cnbc.com Zobacz także: 5 filmów, po których dziecko zacznie rozumieć emocje. Psycholog poleca je bez wahania
Dziecko wrzeszczy w samolocie i przeszkadza pasażerom? „Zawsze pytam matki, czy mogę jakoś pomóc”
Są takie sytuacje, które potrafią rozgrzać emocje szybciej niż opóźniony lot. Wystarczy kilka minut, by z pozoru błaha scena stała się zarzewiem konfliktu, ocen i narastającej frustracji.
Podróż samolotem to dla wielu dorosłych źródło stresu, ale dla dzieci bywa prawdziwym emocjonalnym rollercoasterem. Zmiana ciśnienia, hałas, ograniczona przestrzeń, zmęczenie i brak kontroli nad tym, co się dzieje – to wszystko potrafi wywołać reakcje, które dla współpasażerów są trudne do zniesienia. Właśnie o takich momentach zrobiło się głośno po jednym z wpisów na Threads, który – ku zaskoczeniu wielu – nie był pełen złości ani pretensji. Autorka napisała: „Kiedy mam obok głośne dzieci w samolocie, zawsze pytam matkę, czy mogę jej jakoś pomóc… a kiedy nie potrzebuje mojej pomocy, po prostu zakładam słuchawki i słucham muzyki. Podróżuję naprawdę dużo i jeszcze nigdy nie miałam sytuacji, żeby to nie zadziałało…”. Te kilka zdań wystarczyło, by w komentarzach rozpętała się dyskusja o empatii, dojrzałości i tym, jak bardzo różnimy się w reagowaniu na cudze trudne emocje. Płaczące dziecko w samolocie – problem czy część rzeczywistości? Wbrew temu, co często słychać w internetowych komentarzach, płaczące dziecko w samolocie nie jest niczym nadzwyczajnym. Dzieci nie mają jeszcze narzędzi, by regulować emocje tak jak dorośli. Dla nich lot to sytuacja kompletnie poza kontrolą. Jeden z komentujących trafnie zauważył: „Dzieci płaczą. Bo to dzieci. I trudniej im ogarnąć sytuację niż nam, dorosłym”. Ten głos wybrzmiewa wyjątkowo mocno w świecie, w którym coraz częściej oczekujemy od kilkulatków zachowania jak od „małych dorosłych”. Tymczasem to właśnie dorośli odpowiadają za atmosferę wokół. Autorka wpisu z Threads nie udaje, że hałas jej nie przeszkadza. Ona po prostu wybiera reakcję, która nie dokłada kolejnej warstwy napięcia. W komentarzach odezwały się matki, które doskonale znają to uczucie bezradności. „Jako matka, która czasem robi co może i kolejne sposoby nie działają: dziękuję. Za brak hejtu. Za zrozumienie, że dziecko to nie mały dorosły” – napisała jedna z nich. Ten komentarz pokazuje, jak bardzo oceniające spojrzenia i westchnienia potrafią pogłębić stres rodzica, zamiast realnie pomóc. Zobacz cały wpis i komentarze. Gdy empatia spotyka się z granicami Nie wszystkie historie kończą się jednak tylko na zrozumieniu. W jednej z relacji pojawia się motyw braku reakcji dorosłych. „Ostatni mój lot: dokładnie obok dziecko dostało szału, bo chciało siedzieć przy oknie. Darł się!!! Zero reakcji mamy. Nic” – pisze internautka. Sytuację rozwiązała dopiero stewardesa, która poprosiła chłopca o zrobienie zdjęcia. „Szał ustąpił w sekundzie” – dodaje. Ten komentarz pokazuje drugą stronę medalu. Empatia nie wyklucza reakcji ani stawiania granic. Czasem potrzebny jest ktoś z zewnątrz, kto spokojnym, ale zdecydowanym gestem odwróci uwagę dziecka lub przywróci poczucie bezpieczeństwa. I znów – nie ma tu krzyku, zawstydzania ani agresji. Wiele osób przyznaje, że ich strategia jest bardzo podobna do tej z viralowego wpisu. „Robię podobnie. Słuchawki, przeczekanie i próba zaśnięcia” – czytamy w kolejnych komentarzach. To proste rozwiązanie, które nie eskaluje konfliktu i pozwala każdemu zachować spokój. Dorosłość w podróży to nie walka Najmocniej wybrzmiewa jednak jeden komentarz: „Dorosłość w podróży wygląda tak: albo masz empatię i słuchawki, albo masz problem i pretensje do świata. Reszta to tylko hałas”. Trudno o celniejsze podsumowanie tej dyskusji. Podróż samolotem to przestrzeń wspólna. Nie idealna, nie komfortowa dla wszystkich w równym stopniu. Ale to właśnie w takich miejscach najłatwiej sprawdzić, jak reagujemy na cudze trudności. Wpis z Threads nie proponuje rewolucji ani złotych rad wychowawczych. Proponuje coś znacznie prostszego: życzliwość, dystans i świadomość, że nie wszystko kręci się wokół naszego komfortu. I być może dlatego trafił do tak wielu osób. Bo w świecie pełnym pretensji i ocen czasem wystarczy zapytać: „Czy mogę jakoś pomóc?”. A jeśli odpowiedź brzmi „nie” – założyć słuchawki i pozwolić innym przejść przez ich własną, trudną chwilę. Zobacz też: 5 rozwijających bajek dla dzieci. Logopedka mówi wprost: wspierają mowę i wyobraźnię
6 najlepszych bajek do nauki angielskiego. Dzieci chłoną słówka jak gąbka
Bajki do nauki angielskiego dla dzieci to nie tylko rozrywka. Sprawdź, które animacje i narzędzia mogą skutecznie wspierać naukę języka w domu, angażując dzieci w wieku 3–7 lat. Poznaj wskazówki, jak wprowadzić je do codziennej rutyny, aby nauka była efektywna i przyjemna.
Nauka języka angielskiego nie musi być żmudna ani stresująca, zwłaszcza dla najmłodszych dzieci w wieku 3–7 lat. Dla wielu rodzin bajki do nauki angielskiego to nie tylko codzienna rozrywka, ale i wsparcie w zdobywaniu nowych umiejętności językowych. Dzięki animacjom dzieci uczą się przez zabawę, a nauka staje się naturalną częścią ich dnia. Odpowiednio dobrane bajki i narzędzia potrafią pomóc przełamać barierę językową nawet najbardziej nieśmiałym maluchom. Poniżej znajdziesz sprawdzone propozycje bajek, które wspierają naukę angielskiego, oraz praktyczne wskazówki, jak najlepiej je wykorzystać. Bajki do nauki angielskiego dla dzieci – najlepsze propozycje Peppa Pig. Krótkie odcinki, wyraźny i prosty język, tematy bliskie codzienności. Dziecko uczy się słówek dotyczących rodziny, pogody, emocji czy zabaw. To klasyka wśród bajek do nauki angielskiego dla dzieci – dzięki Peppie nauka staje się naturalna i pełna radości. View oEmbed on the source website Dora the Explorer. Interaktywna bajka, w której główna bohaterka wciąga widzów do wspólnej zabawy. Dora często zadaje pytania, prosi dzieci o pomoc i zachęca do powtarzania. Liczne powtórzenia oraz piosenki pomagają w przyswajaniu słownictwa i zwrotów. To świetny wybór dla dzieci, które lubią aktywność i zabawę w nauce. View oEmbed on the source website Sesame Street. Edukacyjna bajka z bohaterami takimi jak Elmo, Big Bird czy Cookie Monster. Odcinki poruszają różnorodne tematy: liczenie, emocje, literki, codzienne sytuacje. Bogaty język, różne akcenty i tematyka dostosowana do dzieci w wieku 5–7 lat sprawiają, że nauka angielskiego nabiera realnego wymiaru. View oEmbed on the source website Bluey. Australijska animacja, która opowiada o rodzinnych i społecznych relacjach. Dialogi są naturalne, a emocjonalne treści pomagają dzieciom rozumieć kontekst słów. Język może być nieco trudniejszy, ale bajka wciąga i daje szansę osłuchać się z żywym angielskim. View oEmbed on the source website Pocoyo. Bajka skierowana do najmłodszych dzieci (3–5 lat). Odcinki są krótkie, tempo spokojne, a narrator w jasny sposób tłumaczy, co dzieje się na ekranie. Dzieci poznają podstawowe słówka, kolory, czynności. To doskonały wybór na początek przygody z angielskim. View oEmbed on the source website Super Simple Songs (YouTube). Seria piosenek i animacji, które łączą naukę języka z muzyką i ruchem. Dzieci chętnie śpiewają, tańczą i powtarzają proste słówka oraz zwroty. To szczególnie skuteczna metoda dla dzieci, które lepiej uczą się przez działanie niż przez siedzenie w miejscu. View oEmbed on the source website Jak skutecznie wykorzystać bajki w nauce angielskiego? Oglądaj bajki razem z dzieckiem – tłumacz, komentuj, pomagaj zrozumieć treść. W przypadku starszych dzieci wprowadzaj napisy: na początku po polsku, potem po angielsku, by wspierać naukę czytania i rozumienia ze słuchu. Powtarzaj ulubione odcinki – każde kolejne oglądanie przynosi nowe słowa i większą pewność siebie. Zachęcaj dziecko do aktywnego słuchania – pytaj o to, co się wydarzyło, jakie słowa zapamiętało. Najważniejsze, by bajki do nauki angielskiego dla dzieci były częścią codziennych rytuałów, a nie jedyną formą nauki. Wspólne oglądanie, rozmowy i powtarzanie słówek to prosta i skuteczna droga do rozwijania kompetencji językowych dziecka. Zobacz też: 5 filmów, po których dziecko zacznie rozumieć emocje. Psycholog poleca je bez wahania
9 rozwijających gier wideo dla dzieci. Psycholog nie ma wątpliwości: uczą logicznego myślenia
Rodzice zadają sobie pytanie, czy gry wideo dla dzieci to niewinna zabawa, czy realne zagrożenie? Opinie ekspertów pokazują: gry online mogą naprawdę odmienić rozwój twojego dziecka. I to bardzo pozytywnie.
Wielu rodziców zastanawia się, czy pozwolić dziecku na granie w gry wideo, czy może jednak ograniczać ten czas do minimum. Obawy są zrozumiałe – strach przed uzależnieniem, zaburzeniami koncentracji, agresją. Tymczasem Warren Buckleitner, psycholog edukacyjny z The College of New Jersey, podkreśla, że gry wideo, jeśli są wybierane mądrze, pod czujnym okiem dorosłych, mogą być wsparciem w rozwoju dzieci. Jak mówi: „Oczywiście nadzór i moderacja są ważne, ale są też naprawdę istotne umiejętności, które można rozwinąć, grając w gry wideo”. Gry wideo mogą rozwijać umiejętności dziecka Dobre gry pomagają planować, organizować, budują uwagę, a także uczą nowych umiejętności. Eksperci zachęcają do rozsądnego podejścia i zaangażowania się w świat dziecka – bo to nie tylko zabawa, ale także nauka i budowanie relacji. Lista gier wideo dla dzieci polecanych przez ekspertów – rozwój, nauka, emocje Zebraliśmy najważniejsze gry wideo dla dzieci, które według ekspertów rozwijają kompetencje i dostarczają wartościowych doświadczeń: 1. Minecraft (od 7 lat): rozwija umiejętności matematyczne i myślenie przestrzenne uczy logicznego rozwiązywania problemów wzmacnia poczucie sprawczości i pozwala na twórcze budowanie własnych światów gra dostępna na komputery PC, konsole, Nintendo Switch 2. Animal Crossing: Nowe Horyzonty (od 5 lat): zabawa w planowanie, zarządzanie wirtualną walutą i kreatywność rozwija logiczne myślenie oraz umiejętność czytania ze zrozumieniem daje poczucie dumy z własnych pomysłów gra dostępna na konsolę Nintendo 3. Paper Mario: Król Origami (od 8 lat): wymaga koncentracji, uwagi na szczegóły, rozwiązywania problemów zachęca do szukania rozwiązań, planowania kolejnych kroków gra dostępna na konsolę Nintendo 4. Impreza Super Mario − Super Mario Party (od 4 lat): rozwija umiejętności społeczne, współpracę daje szansę na wspólną zabawę całej rodzinie gry dostępne na konsolę Nintendo Switch 5. Świat Lego Duplo (od 2 do 6 lat): gra przyjazna dla najmłodszych, uczy logiki i rozwiązywania prostych problemów pozwala na kreatywność i naukę poprzez zabawę gra dostępna jako interaktywna aplikacja edukacyjna na urządzeniach mobilnych oraz komputerach 6. Światy Lego (od 2 do 6 lat): rozwija matematykę, logikę, uczy rozwiązywania problemów umożliwia swobodne, kreatywne budowanie i interakcje gry dostępne na niemal wszystkich popularnych platformach, od konsol i komputerów po urządzenia mobilne 7. Akademia CodeSpark (od 5 lat): wprowadza dzieci w świat kodowania i logicznego myślenia rozwija kreatywność, strategię, innowacyjność aplikacja bezpieczna, z intuicyjnym interfejsem gra dostępna na urządzeniach mobilnych oraz w przeglądarce internetowej 8. Pokémon Go (od 7 lat): zachęca do aktywności fizycznej rozwija koordynację, uczy czytania map, logiki, przekazuje wiedzę o świecie gra dostępna na urządzeniach mobilnych z dostępem do sygnału GPS − opiera się na technologii rozszerzonej rzeczywistości (AR) i wymaga fizycznego przemieszczania się w świecie rzeczywistym 9. Dolina Stardew (od 10 lat): uczy planowania, zarządzania wirtualną walutą i rozwiązywania problemów daje poczucie spokoju, rozwija wytrwałość i odpowiedzialność gra dostępna na komputerach PC, konsolach, urządzeniach mobilnych Gry wideo dla dzieci – jak ustalić zasady i wspierać rozwój? Eksperci przekonują, że najważniejsze jest świadome podejście do wyboru gier oraz wspólne rozmowy o tym, co dzieje się na ekranie. Zamiast zakazów, warto pytać dziecko o jego wybory, rozmawiać o tym, czego się nauczyło, wspólnie ustalać zasady korzystania z gier. Wspólna zabawa pozwala lepiej zrozumieć świat dziecka i wzmacnia więź, a gry wideo mogą być wartościowym wsparciem w rozwoju społecznym, emocjonalnym i intelektualnym. Dodatkowe kroki, które możesz podjąć jako rodzic: Rozmawiaj z dzieckiem o jego ulubionych grach i zainteresowaniach związanych z graniem. Ustal jasne zasady dotyczące czasu spędzanego przed ekranem oraz wybieraj gry wspólnie z dzieckiem. Próbuj od czasu do czasu grać razem – zobacz, co sprawia dziecku najwięcej radości. Regularnie sprawdzaj, czy gry są dostosowane do wieku i czy nie pojawiają się niepokojące treści. Traktuj gry wideo jako punkt wyjścia do rozmów o emocjach, relacjach i planowaniu czasu wolnego. Dzięki takiemu podejściu możesz sprawić, że gry staną się nie tylko źródłem rozrywki, ale też ważną lekcją. Źródło: reviewed.com, parents.com Zobacz też: 10 filmów, które dziecko powinno obejrzeć, zanim skończy 12 lat. Kształtują charakter
Dziecko nie „wymusza” ani nie „przesadza”, tylko jest wysoko wrażliwe. Oto 10 cech dziecka WWO
Dziecko wysoko wrażliwe przeżywa świat intensywniej niż jego rówieśnicy. Z jednej strony może zachwycać empatią, spostrzegawczością i dojrzałymi pytaniami, ale jednocześnie bywa nieugięte, łatwo się przeciąża i emocjonalnie reaguje nawet na drobne zmiany.
Licencjonowana pracownica społeczna i specjalistka w zakresie rozwoju dziecka Claire Lerner przygotowała listę 10 cech dzieci z wysoką wrażliwością. Ekspertka podkreśla: dzieci wysoko wrażliwe rejestrują i przeżywają wszystko z niespotykaną intensywnością. Ich skrajne emocje i czasem trudne do zrozumienia reakcje są ich naturalnym sposobem reagowania na świat. 10 cech dzieci wysoko wrażliwych Oto czym wyróżniają się dzieci wysoko wrażliwe: Emocjonalne skrajności. Dzieci wysoko wrażliwe nie znają półśrodków. Ich reakcje często są albo euforyczne, albo pełne furii. To wyczerpuje nie tylko dziecko, ale i całą rodzinę. Wyostrzone zmysły. Silnie odbierają światło, dźwięk, zapachy, smaki i dotyk. Zdarza się, że nie chcą wejść do publicznej toalety, bo dźwięk spłuczki jest dla nich nie do zniesienia, albo odrzucają jedzenie przez zapach czy konsystencję. Łatwość wpadania w złość. Przeciążenie emocjonalne czy sensoryczne prowadzi do gwałtownych wybuchów, które mogą pojawiać się częściej niż u innych dzieci. Przesadne analizowanie otoczenia i emocji innych. Dzieci wysoko wrażliwe cały czas obserwują, jak zachowują się bliscy. Potrafią zareagować natychmiast, np. wtrącając się w rozmowy dorosłych, by „zażegnać konflikt”. Wielka potrzeba kontroli. Dzieci WWO decydują, kto gdzie ma usiąść, w co dokładnie chcą się ubrać, a nawet jak powinno być podane ich jedzenie. To sposób na opanowanie wewnętrznego chaosu i poczucia przytłoczenia. Lęk i ostrożność w nowych sytuacjach. Nowe miejsca, osoby czy aktywności budzą w nich niepokój. Dzieci wysoko wrażliwe długo przyzwyczajają się do żłobka, przedszkola, a nawet ulubionych zajęć. Niska tolerancja na frustrację. Każda trudność, której nie mogą od razu pokonać, powoduje, że szybko się poddają. Niekiedy nie chcą podejmować wyzwań, jeśli grozi to poczuciem porażki. Perfekcjonizm i niechęć do przegrywania. Dzieci wysoko wrażliwe źle znoszą sytuacje, gdy coś im nie wychodzi. Często czują się wtedy „przegrane” i wpadają w poczucie wstydu. Bardzo źle znoszą krytykę lub korektę. Nawet drobna uwaga jest odbierana jak osobisty atak. Dziecko może zacząć się śmiać, uciekać lub złościć – to reakcja na trudne emocje i poczucie zagrożenia. Wysoka samoświadomość, podatność na urażenie. Dzieci wysoko wrażliwe czują się oceniane zarówno przy krytyce, jak i pochwałach. Wycofują się, gdy zostają postawione w centrum uwagi – nawet wtedy, gdy są chwalone. Dzieci WWO: wyjątkowe, ale wymagające Wychowywanie dziecka wysoko wrażliwego to często wyzwanie. Dzieci te mogą wyczerpywać emocjonalnie całą rodzinę, bo ich reakcje są intensywne, trudne do przewidzenia i wymagają ogromu cierpliwości. W relacjach rówieśniczych, rodzeństwie czy w przedszkolu ich wrażliwość bywa niezrozumiana i prowadzi do konfliktów. Jednak ta intensywność to także ogromny potencjał: dzieci wysoko wrażliwe bywają niezwykle empatyczne i mądre, ale potrzebują wsparcia dorosłych, by ich codzienność nie zamieniła się w walkę ze światem. Claire Lerner uczula jednak rodziców: dzieci wysoko wrażliwe są bardziej narażone na stany lękowe i trudności psychiczne. Jeśli ich zachowania utrudniają budowanie relacji, uczestnictwo w życiu rodzinnym czy funkcjonowanie w szkole, specjalistka zaleca kontakt z profesjonalistą. UWAGA: wysoka wrażliwość nie jest zaburzeniem, nie świadczy o neuroróżnorodności. To jedynie cecha temperamentu. Jeśli cokolwiek w zachowaniu dziecka wzbudza Twoje obawy, skonsultuj się ze specjalistą, np. psychologiem. Źródło: Psychology Today Zobacz także: Metoda „1, 2, 3, ja czy ty” sprawdzi się, gdy dziecko nie słucha. Nie musisz podnosić głosu
Każą 3-latkom samodzielnie zakładać spodnie i buty. Matka: „Panie w przedszkolu są leniwe”
Kiedy usłyszałam, czego oczekuje się od mojego dziecka w przedszkolu, nie mogłam uwierzyć. Zamiast wsparcia zobaczyłam wymagania, które – moim zdaniem – są po prostu nie na miarę trzylatków.
Szanowna Redakcjo. Kiedy zapisałam syna do przedszkola, byłam przekonana, że oddaję go pod opiekę osób, które rozumieją rozwój maluchów. Że ktoś pomoże mu stawiać pierwsze kroki w samodzielności, ale z empatią i spokojem. Tymczasem od kilku tygodni słyszę: „Proszę ćwiczyć w domu, bo dzieci muszą same zakładać spodnie i buty”. Trzylatek to nie jest „mały dorosły” Mój syn ma trzy lata. Trzy. To dziecko, które wciąż uczy się panować nad emocjami, które czasem zapomina, gdzie zostawiło zabawkę sprzed pięciu minut. A w przedszkolu oczekuje się od niego, że sprawnie założy spodnie, poradzi sobie z gumką, poprawi nogawkę i jeszcze włoży buty. Kiedy zapytałam, co się dzieje, jeśli nie zdąży, usłyszałam: „No to idzie ostatni” albo „Musi się nauczyć”. Tylko że on nie robi tego, bo mu się „nie chce”. On po prostu jeszcze nie potrafi. Wraca do domu z płaczem i mówi, że „panie się denerwują”, że „wszyscy już byli gotowi, tylko on nie”. Czy naprawdę o to chodzi w nauce samodzielności? Nauka czy wygoda dorosłych? Coraz częściej mam wrażenie, że nie chodzi o rozwój dzieci, ale o wygodę dorosłych. Łatwiej kazać trzylatkowi radzić sobie samemu niż uklęknąć, pomóc, poczekać. Łatwiej nazwać to „wspieraniem samodzielności” niż przyznać, że brakuje czasu, cierpliwości albo chęci. Nie zgadzam się na to. Trzyletnie dziecko ma prawo być wolniejsze, niezdarne, potrzebujące pomocy. To nie jest lenistwo z mojej strony ani „rozpieszczanie”. To świadomość etapu rozwoju. Kiedy słyszę, że „inne dzieci dają radę”, mam ochotę zapytać: a co z tymi, które jeszcze nie dają? Mają czuć się gorsze? Zostawać same w szatni, bo reszta już gotowa? Samodzielność rodzi się z pomocy, nie z presji Nie jestem przeciwna nauce samodzielności. Uczę mojego dziecka wielu rzeczy. Ale wiem też, że dziecko uczy się najlepiej wtedy, gdy czuje się bezpieczne, a nie oceniane. Gdy ktoś mu pomaga, a nie wzdycha z irytacją. Gdy ma czas. Piszę ten list, bo coraz więcej rodziców mówi mi to samo: ich trzylatki są „za wolne”, „nieogarnięte”, „nie nadążają”. A ja się pytam – za kim? Za dorosłymi? Przedszkole nie powinno być miejscem pierwszych porażek i wstydu. Powinno być przestrzenią, w której dziecko może próbować, a jeśli nie wyjdzie – ktoś mu pomoże. Bez etykietek, bez presji, bez porównań. Nie wiem, kiedy samodzielność zaczęła oznaczać „Radź sobie sam, bo my nie mamy czasu”. Wiem jedno: jeśli tak ma wyglądać codzienność trzylatków, to coś poszło bardzo nie tak. Agnieszka Napisz do nas: redakcja@mamotoja.pl Zobacz też: Nauczycielka: „Rodzice zapominają o najważniejszym. Niektórzy czekają przed przedszkolem o 6:45”
Te dzieci mają dobre oceny bez korepetycji. W ich domach obowiązuje 5 reguł
Na pierwszy rzut oka niczym się nie wyróżniają. A jednak w ich szkolnych zeszytach rzadko kryją się czerwone poprawki, a popołudnia nie upływają na bieganiu od korepetytora do korepetytora.
Od lat obserwuję edukacyjne trendy, rozmowy rodziców pod szkołami i zmieniające się oczekiwania wobec dzieci. Coraz więcej rodzin wpada w pułapkę przekonania, że dobre oceny są możliwe tylko dzięki płatnym zajęciom dodatkowym. Tymczasem są domy, w których dzieci uczą się samodzielnie, mają solidne wyniki i – co ważne – nie tracą przy tym radości z nauki. Nie dlatego, że ktoś je ciągle pilnuje. Dlatego, że obowiązuje tam kilka jasno określonych zasad. 1. Jasna struktura dnia zamiast chaosu Pierwsza reguła, którą łączy wiele takich rodzin, to przewidywalność. Dzieci wiedzą, kiedy jest czas na szkołę, kiedy na odpoczynek, a kiedy na obowiązki. Nie oznacza to sztywnego harmonogramu co do minuty, ale powtarzalny rytm dnia, który daje poczucie bezpieczeństwa. W takich domach odrabianie lekcji nie odbywa się „gdzieś między kolacją a bajką”. Jest na nie konkretna pora, najlepiej wtedy, gdy dziecko nie jest jeszcze skrajnie zmęczone. To banalne, ale właśnie brak chaosu sprawia, że nauka nie kojarzy się z karą ani presją. Dziecko nie musi zgadywać, kiedy „trzeba się wziąć do roboty” – ono to po prostu wie. 2. Nauka to obowiązek dziecka, a nie projekt rodzica Druga zasada bywa dla dorosłych najtrudniejsza. W domach, w których dzieci dobrze radzą sobie bez korepetycji, odpowiedzialność za naukę nie jest przerzucona na rodziców. Dorośli są obok, wspierają, tłumaczą w razie potrzeby, ale nie odrabiają lekcji za dziecko i nie kontrolują każdej linijki w zeszycie. To ogromna różnica. Dziecko, które od początku słyszy: „To twoja praca, ja mogę pomóc”, uczy się samodzielności i sprawczości. Błędy nie są dramatem, tylko informacją. A szkoła przestaje być polem walki między rodzicem a nauczycielem. 3. Brak korepetycji nie oznacza braku zainteresowania Kolejna reguła dotyczy uwagi, jaką poświęca się dziecku. Paradoksalnie w domach bez korepetycji rodzice bardzo dobrze wiedzą, co dzieje się w szkole. Rozmawiają, pytają, interesują się nie tylko ocenami, ale też tym, co było trudne, nudne albo ciekawe. To codzienne rozmowy budują poczucie, że nauka ma sens i że nie jest oderwana od życia. Dziecko, które może opowiedzieć o sprawdzianie bez lęku przed oceną, łatwiej przyznaje się do trudności. A trudność zauważona na czas rzadko przeradza się w poważny problem wymagający natychmiastowych korepetycji. 4. Odpoczynek jest tak samo ważny jak nauka Czwarta zasada bywa niedoceniana, a jest kluczowa. Dzieci, które dobrze się uczą, mają prawo do nudy, zabawy i nicnierobienia. Ich kalendarze nie są wypełnione zajęciami dodatkowymi od poniedziałku do piątku. Mózg zmęczonego dziecka nie przyswaja wiedzy, nawet jeśli siedzi nad książką kilka godzin. W domach, gdzie stawia się na równowagę, rozumie się, że odpoczynek to nie nagroda, tylko warunek skutecznej nauki. Dzięki temu dzieci uczą się szybciej i efektywniej – bez potrzeby dodatkowych lekcji. 5. Zaufanie: jedna zasada, która spina wszystko Piąta reguła jest najmniej spektakularna, ale najbardziej konsekwentna: zaufanie. Rodzice wierzą, że ich dziecko potrafi się uczyć, rozwijać i brać odpowiedzialność za swoje obowiązki. Nie straszą przyszłością, nie porównują z innymi, nie żyją w ciągłym napięciu wokół ocen. To zaufanie działa jak cichy fundament. Dziecko, które czuje, że nie musi zasługiwać na akceptację czerwonym paskiem, częściej podejmuje wysiłek dla siebie, a nie dla nagrody czy uniknięcia kary. Patrząc na te domowe reguły, trudno oprzeć się wrażeniu, że dobre oceny bez korepetycji nie są efektem szczęścia ani wyjątkowych zdolności. To raczej wynik codziennych decyzji, konsekwencji i przekonania, że szkoła jest ważna, ale nie najważniejsza. A dzieci, którym daje się przestrzeń i odpowiedzialność, często potrafią zaskoczyć – także bez dodatkowych lekcji po godzinach. Zobacz też: 7 filmów dla nastolatków, których nudzą zwykłe bajki. Wreszcie coś lepszego niż koszmarki z Wattpada
6 najbardziej przyjaznych bajek dla dzieci. Są jak przytulanie z mamą: dają poczucie bezpieczeństwa
Gdy media zalewają bajki głośne, szybkie i pełne zgiełku, my proponujemy te najspokojniejsze – to przy nich dziecko czuje się bezpiecznie. Co ważne, to animacje uwielbiane także przez rodziców za ich prostotę i czuły przekaz.
W codzienności pełnej hałasu i zgiełku coraz więcej rodziców szuka bajek, które nie tylko bawią, ale też realnie wspierają dzieci. Zaskakuje fakt, jak wiele animacji powstaje z myślą o szybkiej akcji i intensywnych bodźcach, a przecież najmłodsi najbardziej potrzebują spokoju, jasności przekazu i czułego przewodnictwa. Najbardziej przyjazne bajki, które budują w dzieciach poczucie bezpieczeństwa Wybierając najbardziej przyjazne bajki, wspieramy nie tylko wyciszenie, ale i rozwój społeczny dziecka. To właśnie te animacje, w których dominuje życzliwość, prostota i bezpieczeństwo, dają najmłodszym najwięcej korzyści. Dlatego coraz więcej rodziców wraca do bajek pozbawionych chaosu i wybiera tytuły, które naprawdę pomagają zadbać o dziecięcą równowagę – zarówno po przedszkolu, szkole, jak i przed snem. Oto one: 1. „Sarah & Duck” – brytyjska animacja, która zdobyła serca psychologów prostotą, pastelową oprawą i łagodnym tempem. Wszystko tu jest wyciszone – od narracji, po subtelne dialogi. Każdy odcinek to przewidywalna przygoda z jasnym emocjonalnym przekazem. Dzieci czują się zaopiekowane i rozumiane, bo akcja nigdy nie przytłacza, a bohaterowie są czułymi towarzyszami codzienności. 2. „Kotociaki” (znane też jako „Kid-E-Cats”) – proste historie, lekki humor i brak rywalizacji tworzą spokojny, kojący klimat. Bohaterowie uczą współpracy i rozmowy o potrzebach innych – to bezcenne wzorce dla małych widzów. View oEmbed on the source website 3. „Witaj Franklin” – od lat wzór bajki terapeutycznej. Narracja płynie tu wolno, rozmowy są ciche i pełne życzliwości. Franklin popełnia błędy, ale zawsze może liczyć na wsparcie bliskich, co daje dziecku pewność, że porażka nie jest końcem świata. Każdy odcinek to dawka otuchy, logiki i prostoty. View oEmbed on the source website 4. „Miś Paddington” – klasyka wśród animacji, która również została doceniona przez specjalistów za łagodne reakcje bohatera i przesłanie empatii oraz kultury osobistej. Seria uczy uważności i troski o innych, a ciepło bijące z ekranowych przygód sprawia, że mali widzowie czują się bezpiecznie. View oEmbed on the source website Wśród spokojnych i bezpiecznych bajek pojawiają się też inne tytuły. Warto sięgnąć po: 5. „Tygrysek Daniel i jego sąsiedzi” – animacja, w której bohaterowie uczą nazywania emocji i wspierają się za pomocą prostych piosenek. Brak tu chaosu i agresji, a poruszane tematy są bliskie codziennemu życiu dziecka. 6. „Pszczółka Maja” – zarówno w wersji klasycznej, jak i nowoczesnej. Bajka pokazuje wartość przyjaźni i współpracy, unika gwałtownych scen, a dzieci mogą skupić się na spokojnej obserwacji świata natury. View oEmbed on the source website Czym różnią się najbardziej przyjazne bajki od popularnych animacji? Co wyróżnia najbardziej przyjazne bajki? Przede wszystkim spokojna narracja, przewidywalna konstrukcja odcinków i jasny przekaz emocjonalny. W takich produkcjach nie pojawiają się głośne efekty specjalne, agresja ani nadmiar bodźców. Zamiast tego są: bohaterowie, którzy wspierają się nawzajem, sytuacje codzienne dobrze znane dzieciom, proste dialogi i pastelowa kolorystyka, tempo, które pozwala się wyciszyć, brak gwałtownych zwrotów akcji. Po obejrzeniu takiej krótkiej bajki dzieci szybciej odzyskują równowagę, łatwiej się wyciszają i są bardziej otwarte na rozmowy o swoich emocjach. Najbardziej przyjazne bajki pomagają zbudować wieczorne rytuały i wprowadzają do dziecięcego świata spokój, którego tak bardzo wszyscy potrzebujemy. Zobacz też: 7 nawyków dzieci wysoko wrażliwych. Rodzice często myślą, że to fanaberie
Metoda „1, 2, 3, ja czy ty” sprawdzi się, gdy dziecko nie słucha. Nie musisz podnosić głosu
Technika „1, 2, 3, ja czy ty” może być tym, czego potrzebujesz, by odzyskać spokój i zbudować dobrą relację z dzieckiem. To wsparcie, a nie presja – i tak warto ją potraktować.
Prosisz malucha o posprzątanie zabawek, wyłączenie telewizora czy odłożenie telefonu, a on uparcie ignoruje Twoje słowa? To codzienność w wielu domach. Brytyjska ekspertka parentingowa Laura Amies, która od ponad 20 lat pomaga rodzicom na całym świecie, podzieliła się techniką „1, 2, 3, ja czy ty”. Metoda ta zdobyła popularność w internecie – także wśród polskich rodziców, którzy szukają skutecznych i ciepłych sposobów na wychowanie. Amies podkreśla, że jej pomysł nie jest magicznym zaklęciem, lecz konkretnym wsparciem w chwilach, gdy Twoje prośby odbijają się od ściany. Technika „1, 2, 3, ja czy ty” polega na jasnym komunikacie i daniu dziecku wyboru – czy wykona zadanie samodzielnie, czy zrobisz to Ty. Bez krzyku, bez presji – z empatią, ale też z pełną konsekwencją. Na czym dokładnie polega metoda „1, 2, 3, ja czy ty”? Podstawą metody jest spokojna, czuła i konsekwentna rozmowa. Przykład? Gdy dziecko nie chce wyłączyć telewizora, mówisz: „Zaraz policzę do trzech. Gdy skończę liczyć, albo ty wyłączysz telewizor i odłożysz pilot, albo ja to zrobię”. Następnie zaczynasz powoli liczyć do trzech, dając dziecku czas do namysłu i decyzji. Ważne: ton głosu powinien być ciepły, spokojny i pewny. Dziecko musi poczuć, że nie grozisz mu, ale naprawdę zamierzasz zrobić to, co powiedziałaś. Metoda „1, 2, 3, ja czy ty” działa właśnie dlatego, że pozwala dziecku podjąć decyzję i daje mu kontrolę nad sytuacją – w jasno określonych ramach. Jeśli dziecko po Twoim odliczaniu nie wykona zadania, nie odpuszczasz i sama wyłączasz telewizor czy odkładasz pilot. Tu najważniejsza jest konsekwencja – Amies podkreśla, że jeśli rodzic raz machnie ręką, technika nie zadziała. Dlaczego dzieci nie reagują i jak zmienić te przyzwyczajenia? To, że dziecko nie słucha, nie oznacza braku szacunku czy złej woli. Często po prostu nauczyło się, że nie musi reagować, bo dorosły i tak zrezygnuje. Stosowanie techniki „1, 2, 3, ja czy ty” może wymagać kilku prób, zanim maluch zaufa, że tym razem nie odpuścisz. Laura Amies zaznacza, by nie oczekiwać natychmiastowych efektów. Nowe zasady mogą być dla dziecka zaskakujące, zwłaszcza jeśli wcześniej to Ty rezygnowałaś z egzekwowania próśb. Spokój, ciepło i konsekwencja to klucz – pokazujesz, że jesteś wsparciem, ale też trzymasz się zapowiedzianych reguł. Kluczowe zasady: ciepło, konsekwencja i prostota komunikatu Metoda „1, 2, 3, ja czy ty” nie polega na grożeniu czy straszeniu dziecka. Wręcz przeciwnie – komunikat ma być jasny, zrozumiały i łagodny. Ważne, by mówić prosto, nie wahać się, nie wycofywać z prośby. Oto, co według Amies warto zapamiętać: Mów do dziecka ciepło, spokojnie, z miłością. Używaj prostych, konkretnych zdań, np. „Gdy policzę do trzech, możesz to zrobić sam, albo ja to zrobię”. Nie zmieniaj zdania pod wpływem protestu dziecka. Stosuj technikę za każdym razem, gdy dziecko ignoruje Twoją prośbę. Pamiętaj, by być wspierającym – dzieci też nie lubią robić rzeczy, na które nie mają ochoty. Czy technika „1, 2, 3, ja czy ty” działa w każdym domu? Każde dziecko jest inne, ale jasne reguły, konsekwencja i spokojne podejście często pomagają w najtrudniejszych sytuacjach. Wielu rodziców, którzy zastosowali metodę Laury Amies, przyznaje, że po kilku próbach ich dzieci zaczęły reagować na polecenia bez długich negocjacji. Metoda „1, 2, 3, ja czy ty” to nie tylko sposób na posłuszeństwo, ale przede wszystkim nauka odpowiedzialności za swoje decyzje – nawet, gdy są trudne. Kluczem jest, by każdą sytuację rozwiązywać z szacunkiem do dziecka i zrozumieniem jego emocji. Zobacz także: 4 fundamenty poczucia wartości u dziecka. Psycholog: „Gdy ich zabraknie, wychowamy narcyza”