Pokolenie gratyfikacji instant. Dlaczego dzieci nie potrafią czekać?

„Instant gratification generation”, czyli pokolenie gratyfikacji instant, to termin opisujący młodych ludzi wychowanych w świecie natychmiastowej reakcji. Klikasz – masz. Chcesz – dostajesz. Nudzisz się – zmieniasz. To trend, który coraz mocniej widać nie tylko w internecie, ale też w domach, szkołach i relacjach.

Wszystko ma być teraz

Dzisiejsze dzieci funkcjonują w rzeczywistości, która nie zna zwłoki. Bajka włącza się od razu. Jedzenie zamawia się jednym kliknięciem. Odpowiedź przychodzi natychmiast. Nawet nuda została skutecznie wyeliminowana.

Problem zaczyna się wtedy, gdy świat nie reaguje wystarczająco szybko. Pojawiają się myśli: już mi się nie chce, to trwa za długo, po co się starać, skoro efekt nie jest od razu.

Takie reakcje nie wynikają ze złej woli. Są logiczną konsekwencją środowiska, w którym dziecko dorasta.

Impuls zamiast wytrwałości

Pokolenie gratyfikacji instant ma ogromny problem z wysiłkiem rozłożonym w czasie. Nauka, trening, ćwiczenie umiejętności — wszystko, co wymaga powtarzalności i cierpliwości, staje się trudne do zniesienia.

Dziecko chce efektu, nie procesu. Jeśli go nie ma, pojawia się frustracja. A frustracja szybko przeradza się w złość albo wycofanie. Pojawiają się myśli: „Nie wychodzi mi, więc przestaję”, „To bez sensu, wolę coś innego”.

W ten sposób młodzi ludzie nie uczą się, że większość wartościowych rzeczy w życiu przychodzi powoli.

Frustracja jako wróg numer jeden

Jeszcze kilkanaście lat temu frustracja była czymś normalnym. Dziś traktujemy ją jak zagrożenie. Wielu dorosłych robi wszystko, by dziecko jej nie doświadczyło.

„Nie denerwuj się”, „Zmienimy to”, „Zaraz znajdziemy coś łatwiejszego” – powtarzamy.

Tylko że frustracja nie znika. Ona wraca. Silniejsza. Bo dziecko nie ma narzędzi, by sobie z nią poradzić.

Pokolenie gratyfikacji instant nie zostało nauczone regulowania napięcia. Zamiast tego nauczyło się je omijać.

Szkoła i dom w trybie „szybciej, prościej”

W szkole widać to coraz wyraźniej. Uczniowie mają trudność z dłuższym skupieniem, z czekaniem na swoją kolej, z poprawianiem błędów. Chcą wiedzieć „czy to będzie na ocenę” i „czy to się opłaca”.

W domu podobnie. Jeśli zabawa się nudzi – zmieniamy ją. Jeśli dziecko się złości — odwracamy uwagę. Jeśli coś trwa za długo – przyspieszamy.

W ten sposób nieświadomie wzmacniamy przekaz: nie warto czekać.

Natychmiastowość ma swoją cenę

Dorosłe życie nie działa w trybie instant. Relacje, praca, rozwój, zdrowie – wszystko wymaga czasu. Dzieci, które nie nauczyły się czekać, wchodzą w dorosłość z ogromnym napięciem i poczuciem porażki.

Bo świat nie reaguje jak aplikacja. Nie zawsze odpowiada od razu. I bardzo często mówi „poczekaj”.

Czekanie też jest umiejętnością

Ten tekst nie jest oskarżeniem wobec dzieci. To pytanie do dorosłych. Czy nie odebraliśmy młodym jednej z najważniejszych kompetencji – zdolności do znoszenia dyskomfortu?

Czekanie uczy wytrwałości. Frustracja uczy regulacji emocji. Brak natychmiastowej nagrody uczy sensu wysiłku.

Pokolenie gratyfikacji instant nie potrzebuje kolejnych ułatwień. Potrzebuje dorosłych, którzy pokażą, że nie wszystko musi być „teraz”. Bo to, co najważniejsze, bardzo rzadko przychodzi natychmiast.

Zobacz także: Dzieci w szkole są złośliwe, podstawiają sobie nogi i kradną. Nauczycielka: „Wynoszą to z domu”