Pokolenie porcelanowych lalek. Zrób quiz i sprawdź, czy jesteś nadopiekuńczym rodzicem
Rodzice jeszcze nigdy nie mieli tak dużej wiedzy o bezpieczeństwie dzieci. Kaski, lokalizatory, aplikacje kontrolujące telefon, poradniki psychologiczne, fora parentingowe. Wszystko po to, by chronić. A jednak coraz częściej pojawia się pytanie: czy w tej trosce nie poszliśmy o krok za daleko?
W dyskusjach o współczesnym wychowaniu pojawia się określenie „pokolenie lalek z porcelany” – dzieci traktowanych jak coś wyjątkowo kruchego, co trzeba nieustannie osłaniać przed światem. Rodzice działają w najlepszej wierze: boją się wypadków, porażek, zranień, hejtu, presji.
Problem w tym, że nadmiar ochrony może przynieść skutek odwrotny do zamierzonego.
Zamiast pewnych siebie dzieci wychowujemy młodych ludzi, którzy:
- mają niskie poczucie własnej wartości,
- odczuwają lęk,
- nie wierzą w swoje możliwości,
- boją się podejmować decyzje,
- silnie uzależniają się emocjonalnie od dorosłych,
- gorzej radzą sobie z frustracją.
Sprawdź w krótkim quizie, czy czasem – zupełnie nieświadomie – nie zaczynasz wychowywać „porcelanowej lalki”.
Quiz: czy jesteś nadopiekuńczym rodzicem?
Odpowiedz szczerze „tak” lub „nie”. Nie chodzi o ocenę, ale o refleksję.
- Czy często wyręczasz dziecko w zadaniach, które mogłoby zrobić samo, bo boisz się, że się zdenerwuje albo popełni błąd?
- Czy w konfliktach z rówieśnikami szybko interweniujesz zamiast dać dziecku szansę spróbować rozwiązać je samodzielnie?
- Czy łapiesz się na tym, że podczas spaceru albo zabawy co chwilę mówisz „uważaj”, „nie biegnij”, „zaraz się przewrócisz”?
- Czy unikasz sytuacji, w których dziecko mogłoby przegrać, rozczarować się albo poczuć frustrację?
- Czy często podejmujesz za dziecko decyzje, bo „tak jest szybciej i bezpieczniej”?
- Czy stresuje Cię myśl, że dziecko miałoby pojechać na kolonie, nocować u kolegi albo samo wracać ze szkoły?
- Czy masz potrzebę wiedzieć niemal zawsze, gdzie jest dziecko, z kim przebywa i co dokładnie robi?
- Czy masz poczucie, że świat jest dziś dużo bardziej niebezpieczny niż wtedy, gdy Ty byłeś/byłaś dzieckiem?
- Czy zdarza Ci się ratować dziecko przed konsekwencjami jego wyborów (np. odrabiasz za nie zadanie, tłumaczysz się w szkole, rozwiązujesz problem za niego)?
- Czy bardzo trudno Ci patrzeć na płacz lub złość dziecka, nawet jeśli to naturalna reakcja na trudną sytuację?
Jak interpretować wyniki?
0-2 razy „tak”
Raczej dajesz dziecku przestrzeń na samodzielność, jednocześnie dbając o bezpieczeństwo.
3-5 razy „tak”
Zdarza Ci się wchodzić w tryb nadopiekuńczy – prawdopodobnie w momentach zmęczenia albo stresu. Warto się temu przyjrzeć.
6 lub więcej razy „tak”
Możliwe, że chronisz dziecko bardziej, niż jest to dla niego rozwojowe. Twoja troska jest zrozumiała, ale być może lęk czasem przejmuje ster.
Dlaczego nadmiar ochrony może szkodzić?
Psychologowie zwracają uwagę, że dzieci budują odporność psychiczną wtedy, gdy:
- próbują czegoś nowego,
- popełniają błędy,
- przegrywają,
- rozwiązują drobne konflikty,
- uczą się regulować emocje.
Jeśli dorosły stale usuwa z drogi wszystkie przeszkody, dziecko może zacząć wierzyć, że: „Świat jest niebezpieczny, a ja sam sobie w nim nie poradzę”.
To właśnie ten komunikat – choć niezamierzony – bywa najtrudniejszym skutkiem nadopiekuńczości.
Zobacz także: Tych 6 rzeczy robią pewne siebie dzieci. To oznaki silnego poczucia bezpieczeństwa