5 sygnałów, że jesteś nadopiekuńczym rodzicem i wychowujesz słabe psychicznie dziecko

Dr Meredith Elkins, psycholog kliniczna związana z Harvard Medical School, ostrzega przed coraz popularniejszym wśród rodziców trendem: nadopiekuńczością. Z jej obserwacji wynika, że nadmierna ochrona dzieci i przejmowanie kontroli nad ich życiem może poważnie osłabić ich odporność psychiczną.

Nadopiekuńczość łączy w sobie zbyt duże zaangażowanie i nadmierną ochronę. Rodzice, kierując się chęcią zapewnienia dziecku bezpieczeństwa, wysyłają sygnał, że świat jest niebezpieczny, a dziecko nie poradzi sobie bez ich ciągłego wsparcia. To podejście, choć często wynika z miłości, może prowadzić do zwiększenia lęków, braku pewności siebie oraz osłabienia samodzielności u dzieci.

5 oznak, że możesz być nadopiekuńczym rodzicem

Dr Elkins wskazuje pięć niepokojących zachowań, które mogą świadczyć o nadopiekuńczości:

1. Rozwiązujesz problemy dziecka, zanim ono samo spróbuje

Rodzice często instynktownie przejmują inicjatywę, kiedy dziecko napotyka trudności. Interweniowanie w konfliktach rówieśniczych, zmiana grafiku dziecka, by uniknąć dyskomfortu, czy też natychmiastowe oferowanie rozwiązań to przykłady działań, które pozbawiają dziecko szansy na rozwijanie umiejętności radzenia sobie.

Co robić zamiast? Zatrzymaj się i zapytaj: „Co twoim zdaniem możesz zrobić?”. To buduje samodzielność i poczucie sprawczości.

2. Chronisz dziecko przed negatywnymi emocjami

Unikanie smutku, frustracji czy lęku wydaje się dobrym pomysłem, ale takie emocje są naturalną częścią życia. Próby ich unikania przez rodziców, np. poprzez odwracanie uwagi czy zapewnianie, że „wszystko będzie dobrze”, mogą zaburzać rozwój emocjonalny dziecka.

Co robić zamiast? Nazwij emocję i okaż zaufanie do zdolności dziecka: „Rozumiem, że jesteś sfrustrowany, ale wiem, że sobie z tym poradzisz”.

3. Traktujesz dziecko jak porcelanową lalkę

Rodzice często obniżają oczekiwania wobec dzieci, boją się ich zmęczyć lub zestresować. Takie działania mogą sprawić, że dzieci zaczną postrzegać siebie jako słabe i niezdolne do pokonywania trudności.

Co robić zamiast? Oceń, czy wyzwania, przed którymi stoi dziecko, są naprawdę ryzykowne, czy tylko niewygodne. Dostosuj wsparcie do wieku i możliwości dziecka, zamiast chronić je przed każdym niepowodzeniem.

4. Skupiasz się na rezultacie, a nie na procesie

Rodzice często dążą do perfekcji – czy to w projektach szkolnych, czy w zajęciach dodatkowych. Kiedy liczy się tylko wynik, dziecko nie uczy się radzenia sobie z porażkami i nie potrafi czerpać satysfakcji z samego procesu nauki czy z zabawy.

Co robić zamiast? Pozwól dziecku popełniać błędy. Nie interweniuj przy złych ocenach czy zapomnianych zadaniach. Ucz, jak wyciągać wnioski i radzić sobie z dyskomfortem.

5. Kierujesz się własnym lękiem, a nie potrzebami dziecka

Rodzice często działają z pozycji lęku – o przyszłość dziecka, jego relacje czy sukcesy. Jednak takie działania mogą być odbierane przez dziecko jako brak zaufania do jego możliwości.

Co robić zamiast? Zadaj sobie pytanie: „Czy chodzi o bezpieczeństwo dziecka, czy o moją niechęć do patrzenia, jak ono się zmaga?”. Pokaż dziecku, że umiesz znosić dyskomfort, gdy nie ma natychmiastowego rozwiązania.

Jak nadopiekuńczość wpływa na rozwój dziecka?

Dzieci potrzebują przestrzeni do nauki na własnych błędach, ale też obecności i wsparcia w trudnych momentach. Jak podkreśla dr Elkins, odporność psychiczna rozwija się wtedy, gdy dzieci czują się wystarczająco bezpieczne, by próbować, i wystarczająco wolne, by się uczyć.

Nadopiekuńczość rodziców może prowadzić do poważnych konsekwencji u dzieci. Najczęściej pojawiają się:

zwiększony poziom lęku,
brak wiary we własne możliwości,
trudności w podejmowaniu decyzji,
uzależnienie emocjonalne od rodziców,
obniżona odporność psychiczna.

Psycholożka zauważa, że choć intencje rodziców są dobre, skutki takiego stylu wychowania bywają przeciwne do zamierzonych. Nadmierna kontrola osłabia kompetencje emocjonalne dziecka i zaburza jego rozwój społeczny.

źródło: cnbc.com

Zobacz także: Ekspertka: „Złość dziecka nie jest twoją porażką”. Oto 4 kroki, jak ukoić emocje