Rodzice małych dzieci będą pracować w domu. Przepisy są jednoznaczne

Rodzice dzieci, które nie ukończyły 4. roku życia, otrzymali istotne ułatwienie w godzeniu życia zawodowego z rodzinnym. Zgodnie z art. 67(19) § 6 Kodeksu pracy mają oni prawo do ubiegania się o pracę zdalną – całkowitą lub hybrydową – bez ograniczenia liczby dni.

Praca zdalna dla rodziców dziecka do 4 lat – kiedy wniosek musi być zaakceptowany?

Pracodawca, co do zasady, musi zaakceptować taki wniosek. Odmowa możliwa jest jedynie w dwóch przypadkach:

1. gdy charakter pracy uniemożliwia jej wykonywanie zdalnie,
2. gdy organizacja pracy w firmie nie pozwala na pracę zdalną.

Odmowa musi być pisemna i zawierać uzasadnienie. Co ważne, samo złożenie wniosku nie może być podstawą wypowiedzenia umowy przez pracodawcę.

Odmowa pracy zdalnej: kiedy pracodawca ma prawo powiedzieć „nie”?

Prawo przewiduje sytuacje, w których pracodawca może odmówić pracy zdalnej rodzicowi dziecka do 4 lat. Odmowa jest możliwa wyłącznie ze względu na:

• rodzaj wykonywanej pracy, który nie pozwala na jej świadczenie na odległość,
• organizację pracy w zakładzie uniemożliwiającą realizację pracy zdalnej.

W takich przypadkach pracodawca musi przedstawić pracownikowi uzasadnienie odmowy w formie pisemnej.

Dziecko do 8 lat a elastyczna organizacja pracy – czy wniosek jest wiążący?

Rodzice dzieci do ukończenia 8. roku życia mają prawo złożyć wniosek o elastyczną organizację pracy, zgodnie z art. 188(1) Kodeksu pracy. Może to obejmować m.in. pracę zdalną, skrócony tydzień pracy, indywidualny rozkład czasu pracy czy obniżenie jego wymiaru.

Wniosek musi zawierać:

• dane dziecka,
• przyczynę wniosku,
• planowany termin rozpoczęcia i zakończenia elastycznego trybu pracy,
• wskazanie rodzaju elastycznej organizacji pracy.

Pracodawca nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku, ale musi go rozpatrzyć i odpowiedzieć w ciągu 7 dni.

Brak limitu dni pracy zdalnej dla rodziców – czy można pracować wyłącznie z domu?

W przypadku rodziców dzieci do 4 lat Kodeks pracy nie wprowadza limitu dni pracy zdalnej. Oznacza to, że mogą oni pracować całkowicie zdalnie lub w systemie hybrydowym, o ile pozwala na to charakter ich obowiązków i organizacja pracy w firmie.

Co istotne, pracodawca nie może samodzielnie przywrócić takiego pracownika do pracy stacjonarnej, chyba że dalsze wykonywanie pracy zdalnej stanie się niemożliwe.

Wypowiedzenie umowy a wniosek o pracę zdalną – co chroni rodzica?

Kodeks pracy wprost zakazuje wypowiadania umowy z powodu złożenia wniosku o pracę zdalną przez rodzica dziecka do 4. roku życia. Pracodawca nie ma prawa:

• wypowiedzieć umowy z tego powodu,
• rozwiązać jej bez wypowiedzenia,
• prowadzić przygotowań do wypowiedzenia z uwagi na taki wniosek.

To samo dotyczy wniosku o elastyczną organizację pracy w przypadku dzieci do 8 lat. W razie sporu to pracodawca musi wykazać, że wypowiedzenie nie było motywowane wnioskiem pracownika.

Źródło: Infor, Kodeks pracy – nowelizacja 2022 r., Dz. U. z 2023, poz. 240

Zobacz też: PIT 2025: o tych 7 ulgach nie wiedzą rodzice. Tracą przez to mnóstwo pieniędzy