Reklama

W Naczelnym Sądzie Administracyjnym zapadły rozstrzygnięcia, które mogą realnie pomóc rodzinom, w których to babcia albo dziadek na co dzień zajmuje się dzieckiem.

Co zmieniły wyroki NSA w sprawach 800+ i 300+ dla dziadków?

Chodzi o sytuacje, gdy rodzice żyją, ale z różnych powodów nie są zdolni do wychowywania dziecka, a opieka faktycznie jest po stronie dziadków. NSA wskazał, że w takich sprawach dotychczasowe podejście ZUS do wypłat 800+ i 300+ było zbyt formalne i krzywdzące dla dzieci, bo skupiało się na definicjach, a nie na tym, kto naprawdę wychowuje.

Kiedy babcia może starać się o 800+ i 300+ na wnuka?

Jeśli babcia sprawuje pełną opiekę nad wnukiem na podstawie orzeczenia sądu, NSA uznał, że powinna być traktowana jak opiekun faktyczny, nawet jeśli nie złożyła wniosku o adopcję. To ważne zwłaszcza dla rodzin, w których sąd powierzył opiekę w formule tzw. pieczy bieżącej, a dziecko mieszka z dziadkami, jest przez nich utrzymywane i prowadzone przez codzienność: szkołę, wizyty lekarskie, sprawy urzędowe.

Dlaczego ZUS wcześniej wstrzymywał lub odmawiał wypłat?

W wielu sprawach problemem była sztywna interpretacja: według formalnej definicji „opiekun faktyczny” to osoba, która nie tylko zajmuje się dzieckiem, ale też złożyła do sądu wniosek o jego adopcję, czyli przysposobienie. ZUS odmawiał więc 800+ i 300+ babciom, które miały zgodę sądu na opiekę nad wnukiem, ale nie chciały (albo nie mogły) wchodzić w procedurę adopcji. NSA ocenił takie podejście jako nadmierny formalizm, który uderza w dziecko, bo wsparcie ma trafiać tam, gdzie dziecko jest faktycznie wychowywane.

babcia i wnuk
Dla uzyskania świadczeń na dziecko liczy się realna, pełna opieka sprawowana na podstawie orzeczenia sądu, fot. AdobeStock/Tetiana Soares

800 plus dla babci i decyzja odmowna − co robić?

Jeśli jesteś babcią wychowującą wnuka i ZUS odmówił prawa do świadczeń, z tego kierunku orzeczniczego wynika jasna wskazówka: masz prawo do odwołania się od decyzji. W uzasadnieniu warto oprzeć się na tym, co NSA podkreślił wprost: liczy się realna, pełna opieka sprawowana na podstawie orzeczenia sądu, a nie sam fakt braku wniosku o adopcję.

Źródło: Infor, wyrok NSA z 11 lutego 2026 r., sygn. I OSK 47/24, wyrok NSA z 27 lutego 2026 r., sygn. I OSK 46/24

Zobacz też: Nie wyrzucaj do śmieci dziurawych skarpetek dziecka. „Kara nawet do 5 tysięcy zł”

Reklama
Reklama
Reklama